تشریفات دیپلماتیک 2: تقديم استوار نامه

تشریفات دیپلماتیک 2: تقديم استوار نامه

تشریفات دیپلماتیک 2:  تقديم استوار نامه

در این قسمت به دو موضوع می پردازیم :

الف: تقديم رونوشت استوارنامه به وزير امور خارجه

ب: مراسم تقديم استوارنامه به ریيس كشور

 بخش دوم: تقديم استوارنامه

سفير جديد پس از ورود در اولين روز كاري خود با تشريفات وزارت خارجه محل تماس گرفته و ضمن ملاقات با مدير كل تشريفات برای ديدار با وزير امور خارجه تقاضاي وقت ملاقات مي‌نمايد، در صورت حضور وزير خارجه، معمولاً در فرصت كوتاهي نسبت به تنظيم وقت ملاقات اقدام و طي آن سفير جديد رونوشت استوارنامه خود و نامه فراخواندگي سفير قبلي را به وزير خارجه تسليم مي‌نمايد.  در ملاقات با تشريفات محل، بطور معمول كتابچه مقررات تشريفاتي محل در اختيار سفير قرار مي‌گيرد و در خصوص چگونگي انجام مراسم تقديم استوارنامه و ساير مواردي كه رعايت آن ضروري است اطلاعاتي به سفير داده مي شود.

بخش دوم: تقديم استوار نامه

الف: تقديم رونوشت استوارنامه به وزير امور خارجه

ب: مراسم تقديم استوارنامه به ریيس كشور

 بخش دوم: تقديم استوارنامه

 الف: تقديم رونوشت استوارنامه به وزير امور خارجه

 - سفير جديد پس از ورود در اولين روز كاري خود با تشريفات وزارت خارجه محل تماس گرفته و ضمن ملاقات با مدير كل تشريفات برای ديدار با وزير امور خارجه تقاضاي وقت ملاقات مي‌نمايد، در صورت حضور وزير خارجه، معمولاً در فرصت كوتاهي نسبت به تنظيم وقت ملاقات اقدام و طي آن سفير جديد رونوشت استوارنامه خود و نامه فراخواندگي سفير قبلي را به وزير خارجه تسليم مي‌نمايد.  

 - در ملاقات با تشريفات محل، بطور معمول كتابچه مقررات تشريفاتي محل در اختيار سفير قرار مي‌گيرد و در خصوص چگونگي انجام مراسم تقديم استوارنامه و ساير مواردي كه رعايت آن ضروري است اطلاعاتي به سفير داده مي شود.

 - در اولين ملاقات سفير با مدير كل تشريفات مناسب است كاردار سفارت وي را همراهي و در اين ملاقات حضور داشته باشد.

 ملاحظات:

 - به طور معمول هر دو ملاقات انجام شده فوق جنبه تشريفاتي Courtesy call دارد و طرفين وارد عمق روابط نمي‌شوند، مگر اينكه بنا به درخواست وزير خارجه توضيحاتي در خصوص مواضع كشور خواسته شود كه در اين صورت توضيحات لازم توسط سفير ارایه خواهد شد.

 - برعكس در اين ملاقات ابلاغ پيام هاي وزير خارجه كشور فرستنده براي وزير خارجه كشور پذيرنده معمول است و همچنين مي‌توان اخبار خوب را در خصوص امضاي يك موافقت نامه و يا پيشرفت در زمينه خاصي از روابط و يا اعلام آمادگي براي عقد قراردادي خاص جايز مي‌باشد.

 - طرح اخبار ناخوشايند در ملاقات هاي تشريفاتي معمول نيست

 - در ملاقات آشنايي با شيخ السفراء مي‌تواند براي بسياري از سؤالات خود پاسخ هايي را دريافت نمايد.

  ب: مراسم تقديم استوارنامه

 - تقديم استوارنامه مهم ترين مراسمي است كه براي يك مأموريت ديپلماتيك اتفاق مي‌افتد و به تفاوت هر سه يا چهار سال اين مراسم براي سفير بعدي تكرار مي شود، مراسم تقديم استوارنامه قطع نظر از مراسم جنبي آن با اندكي جرح و تعدیل در اكثر كشورهاي جهان به نحو مشابهی اجراء مي شود، در كشورهايي كه قديمي تر هستند و يا داراي رژيم پادشاهي مي باشند و يا وارث پيشينه تاريخي

طولاني تری هستند اين مراسم با تشريفات بيشتري انجام مي شود، ولی به طور کلی چارچوب اصلي اين مراسم بشرح ذيل مي‌باشد:

 - نظر به اين كه برگزاري مراسم تقديم استوارنامه به ریيس كشور مستلزم فراهم آوردن مقدمات قبلی مانند آماده نمودن دسته موزيك نظامي، تنظيم ترتيبات ويژه جهت عبور و مرور و دعوت از خبرنگاران مي باشد، بطور معمول وزارت خارجه محل با هماهنگي واحد تشريفات ریيس كشور ترتيباتي را اتخاذ مي كند كه چند سفير بتوانند در طول يك روز استوارنامه‌هاي خود را تقديم نمايند،به اين لحاظ از قبل به سفریي كه در انتظاز تقديم استوارنامه هستند زمان شرفيابي بحضور ریيس كشور را اطلاع داده و در ساعت مقرر معمولاً يكي از معاونين تشریفات وزارت خارجه محل و يا عضوي از تشريفات وزارت خارجه با دو دستگاه اتومبيل تشريفات در محل سفارت حضور يافته و سفير به اتفاق معاون يا عضو تشريفات در اتومبيل اول قرار گرفته و نفر دوم نمايندگي و ارشدترين عضو سياسي در معيت وابسته نظامي در اتومبيل دوم سوار مي شوند و هر دو اتومبيل در حاليكه بوسيله يك واحد حفاظت و موتور سوار اسكورت مي شوند به جانب كاخ ریيس كشور حركت مي‌كنند.

 - در بعضي از كشورها اجازه داده مي شود جمع بيشتري از اعضاي نمايندگي در اين مراسم شركت نمايند.

 به هنگام حرکت به جانب کاخ ریيس كشور اتومبيل حامل سفير پرجم كشور پذيرنده را در سمت راست اتومبيل نصب مي‌كند.

 - پس از ورود اتومبيل‌ها به محوطه كاخ،ریيس تشريفات از سفير و همراهان وي استقبال نموده و واحد نظامي مستقر در محوطه كاخ به سفير و همراهان اداي احترام مي نمايد و پس از استقرار سفير و همراهان سرود ملي كشور سفير نواخته مي‌شود و سپس سفير از گارد احترام بازديد و با ریيس گارد دست مي‌دهد و به پرچم‌ها اداي احترام مي‌كند.

 - سپس در مدخل ورودي كاخ، ریيس تشريفات ریيس كشور از سفير و همراهان استقبال و آنان را به سالني در مجاورت سالن تقديم استوارنامه هدايت و از سفیر و همراهان پذيرايی مختصری به عمل مي‌آيد.

 -  در سالن تقديم استوارنامه ریيس كشور در راس سالن ايستاده و وزير خارجه و يا يكي از معاونين وي، ژنرال آجودان ریيس كشور و يا ریيس دفتر در طرفين وي مستقر مي‌باشند.

 - ریيس تشريفات وزارت خارجه به اتفاق سفير و ریيس تشريفات رياست جمهوري و معاون وي به اتفاق اعضاي نمايندگي در دو صف جداگانه در فاصله 6 تا 12 قدمي ریيس كشور قرار مي‌گيرند.

 - ابتدا ریيس تشريفات رياست جمهوري سفير را به حضور ریيس كشور معرفي و آمادگي وي را جهت تقديم استوارنامه اعلام مي‌دارد.

 - سپس سفير از صف اول جدا شده و در فاصله 3 تا 6 قدمي ریيس جمهور قرار گرفته و سخنراني كوتاهي كه معمولاً متن آن از قبل به وزارت خارجه محل ارسال و در اختيار ریيس كشور قرار گرفته است خطاب به وی ايراد مي‌نمايد.

 - سپس سفير به جانب ریيس كشور حركت نموده و در فاصله يك قدمي وي متوقف و استوارنامه خود و نامه فراخواندگي سفير قبلي را به ریيس كشور تقديم مي‌نمايد.

 - ابتدا سفير همراهان خود را به ترتيب مقام به ریيس كشور معرفي و ریيس كشور با آنها دست مي‌دهد و سپس ریيس كشور مشاورين و همراهان خود را به سفير معرفي مي‌نمايد و سفير با يك يك آنها دست مي‌دهد.

 - پس از اتمام اين مراسم معاون تشريفات وزارت خارجه همراهان سفير را به اتاق مجاور راهنمايي نموده و ریيس كشور به اتفاق سفير و مشاورين وي به اتاق ديگري هدايت مي شوند.

 - مذاكرات خصوصي ریيس كشور با سفير معمولاً بين 10 تا 15 دقيقه طول مي‌كشد و سپس سفير اجاره مرخصي گرفته و در معيت ریيس تشريفات اتاق را ترك مي‌نمايند.

 - اسكورت تشريفات به همان ترتيبات قبلي سفير و همراهان وی را تا محل اقامت سفير و يا سفارتخانه‌ همراهي مي‌نمايد و به هنگام بازگشت، پرچم كشور متبوع سفير در سمت راست اتومبيل نصب مي‌گردد.

 ملاحظات:

 - مراسم تقديم  استوارنامه در بسياري از كشورها در جزوه اي تدوين و چگونگي انجام اين مراسم تشريح و اماكن محل استقرار بوسيله نقشه مشخص شده است و در بعضي از كشورها يك CD و يا نوار ويدیویي از چگونگي انجام مراسم در اختيار نمايندگي گذارده مي‌شود.

 - در كشورهايي كه مراسم تقديم استوار نامه داراي تشريفات بيشتري است بطور معمول از يك عضو ارشد نمايندگي دعوت نموده و چگونگي انجام مراسم و اماكن محل استقرار را تشريح مي‌نمايند.

 - در بعضي از كشورها به هنگام ورود سفير به محوطه كاخ رياست جمهوري سرود ملي كشور پذيرنده توسط گارد احترام نواخته مي‌شود و پس از تقديم استوارنامه سرود ملي كشور فرستنده نواخته مي‌شود.

 - شايسته است كليه اعضاي نمايندگي كه سفير را در اين مراسم همراهي مي‌كنند نسبت به انجام مراسم تقديم استوارنامه توجيه و با اماكن محل استقرار آشنا شوند و با وضعی آراسته در اين مراسم حاضر گردند.

 - در بعضي از كشورها پس از انجام مراسم تقديم استوارنامه سفير در يك سالن جنبي با رسانه‌هاي گروهي ملاقات و خطاب به آنان مواردي در خصوص چگونگي روابط دو كشور بيان مي‌نمايد.

 - در پايان مراسم خبر مربوطه بطور همزمان از رسانه هاي گروهي دو كشور پخش مي‌شود.

 - در مراسم تقديم استوارنامه سه نوع لباس توسط تشريفات محل مشخص مي‌شود و البته به اعضاء هيأت‌هاي ديپلماتيك اجازه داده مي شود از لباس ملي خود استفاده نمايند.

 

- در ملاقات كوتاه سفير با ریيس كشور معمولاً سفير توصيه‌ها و پيام هاي ریيس كشور خود را به ریيس كشور پذيرنده ابلاغ و نكات برجسته سياست خارجي كشور را به اختصار تشريح می نمايد.

 -  در اين مراسم نبايد از اختلافات و يا سوء تفاهمات سخن به ميان آورد، بلكه سفير مي‌بايست از اين فرصت حداكثر استفاده را نموده و توجه ریيس كشور پذيرنده را به اهميت توسعه روابط دو كشور جلب نمايد و در اين زمينه مساعدت وي را خواستار شود.

 - غالباً ملاحظه شده است با زمينه‌هاي فراهم شده از جانب سفير، ریيس كشور وقت بيشتري را براي سفير بخصوصي صرف نموده است و سفير توانسته است با اغتنام فرصت توجه ریيس كشور را به ابعاد مهم روابط دو كشور جلب نمايد.

 - معاون و يا عضوي از تشريفات وزارت خارجه كه سفير را در بازگشت از مراسم تقديم  استوارنامه همراهي مي‌كند، بطور معمول بداخل محل اقامت سفير دعوت و از وي پذيریي به عمل می آيد.

 

- به طور معمول پس از انجام مراسم تقديم استوارنامه سفير اعضاي نمايندگي را به محل اقامت دعوت و از آنان پذيریي  مي‌نمايد و اعضاي نمايندگي نيز تقديم استوارنامه را به سفير تبريك مي‌گويند. 

 

- در بسياري از كشورها، به محض اينكه سفير جديد رونوشت استوارنامه خود را به وزير خارجه تسليم نمود، اسم وي در فهرست تقدم ديپلماتيك قرار گرفته و از مصونيت‌ها و مزاياي ديپلماتيك بهره‌مند مي‌شود در بعضي از كشورها اين موقعيت موكول به تقديم استوارنامه به ریيس كشور مي باشد.

 

مديريت دانش و آموزش ديپلماتيک: رهيافت‌هاي جديد نهادهاي آموزشي

مديريت دانش و آموزش ديپلماتيک: رهيافت‌هاي جديد نهادهاي آموزشي

مديريت دانش و آموزش ديپلماتيک: رهيافت‌هاي جديد نهادهاي آموزشي

افراد ضعيف، عصبي و درون‌گرا شايستة حضور در عرصة ديپلماسي نيستند. توانايي و سلامت کافي براي کنار آمدن با تنش‌هاي جسمي و رواني که در موقعيت‌هاي گوناگون بر ديپلمات‌ها وارد مي‌شود، يک شرط ضروري است. داشتن تعادل شخصيت، کنترل نفس، توانايي درک رفتار و شيوة تفکر ديگران، و کنجکاوي طبيعي نيز براي يک ديپلمات ضرورت دارد. اين خصايص با کيفياتي چون رفتار دوستانه و اجتماعي، نزاکت رفتار، ظرفيت ايجاد همدلي و توسعه دوستي تکميل مي‌شوند. توانايي زبان نيز يک دارايي بزرگ است، چرا که توانايي برقراري ارتباط با افراد ديگر با زبان خودشان روز به روز مهم‌تر مي‌شود.

 يک ديپلمات چه بايد بداند؟

در گذشته، ديپلمات‌ها به مطالعة تاريخ، زبان و حقوق مي‌پرداختند و همين براي آن‌ها کفايت مي‌کرد. اما نگاهي گذرا به مسائل مورد توجه روابط بين‌الملل در دورة کنوني نشان مي‌دهدکه دانش آکادميک چند رشته‌اي براي يك ديپلمات ضروري است. همه ديپلمات‌ها بايد با تاريخ، حقوق، اقتصاد و علوم سياسي آشنايي داشته باشند.

اما ديپلمات‌ها بايد توانايي کسب دانش تخصصي در زمينه موضوعات مورد نياز را نيز داشته باشند. اين مسأله به خاطر تصدي يک پست مشخص در دستگاه ديپلماسي يا انجام وظيفة موقت نظير مذاکره يا مأموريت ويژه اهميت مي‌يابد. از اين رو لازم است که پيش از پذيرش آن پست، آموزش‌هاي پايه‌اي در زمينة مورد نياز ارائه شود و شخص در ادامة کار به ارتقاي اين ظرفيت‌ها براي فهم موضوعات جديد بپردازد.

 يک ديپلمات چگونه بايد آموزش داده شود؟

در بسياري از کشورهايي که سابقة بسيار در عرصة ديپلماسي دارند، از متقاضيان ورود به خدمات ديپلماتيک انتظار مي‌رود که تحصيلات دانشگاهي متناسب براي کسب آموزش‌هاي مورد نياز داشته باشند. آنها بايد آزمون‌هايي را براي سنجش دانش و مهارت‌هايشان بگذرانند.

آموزش بعد از استخدام، عمدتاً به يادگيري مهارت‌هاي حرفه‌اي و افزودن دانش‌هاي تخصصي مرتبط با فعاليت‌هاي ديپلماتيک محدود مي‌شود. در چنين نظام‌هايي، آموزش زبان  جايگاه برجسته‌اي دارد.

اکنون سال‌ها است محتواي رو به تغيير شيوه‌ها و تعاملات ديپلماتيک، آموزش‌هاي شغلي را به يک ضرورت ناگزير تبديل کرده است. خوشبختانه، همان طور که در ادامه آمده است، تسهيلات و رهيافت‌هاي جديد آموزشي، پاسخ به اين ضرورت را بدون مختل کردن فعاليت‌ها آسان‌تر مي‌کند.

 تحول شيوه‌ها و رهيافت‌هاي آموزشي

زماني که وزارت خارجه‌ها، نهادهاي آموزشي را در درون خود تأسيس كردند، اين نهادها براي آموزش تا حد زيادي بر سخنراني‌هاي دانشگاهي متکي شدند. اين رهيافت غالب گه‌گاه با سمينار تکميل مي‌شود. زماني هم که ديپلمات‌هاي مجرب تجربياتشان را به همکاران تازه استخدام منتقل مي‌كنند، از شيوة سخنراني استفاده مي‌كنند.

در دهة 1960، شبيه‌سازي موقعيت‌هاي واقعي يا فرضي ديپلماتيک وارد روند آموزش شد. از کارآموزان ديپلمات خواسته مي‌شد که ارائة دادخواست در ديوان قضايي يا داوري، مذاکرات يا حتي بحران‌هاي پيچيدة بين‌المللي را شبيه‌سازي کنند. امروزه در شبيه سازي‌ها از رهيافت‌هاي دقيق‌تري استفاده مي‌شود. از شرکت‌کنندگان خواسته مي‌شود که بحران يا مذاکره‌اي را شبيه‌سازي کنند که قبلاً روي داده است (با اين هدف که نشان دهند آن برآيند تاريخي تنها گزينه ممکن نبود)، يا شبيه‌سازي مذاکرات آتي يا حتي شبيه سازي مذاکرات در حال انجام، مورد توجه قرار مي‌گيرند. چنين تماريني به کارآموزان ديپلمات امکان مي‌دهد که خود را در واقعيت رويدادهاي گذشته يا آتي قرار دهند و تنها خود را با بازي‌هاي فرضي سرگرم نکنند. براي اين منظور، مهارت مذاکره کنندگان مجربي مورد نياز است که با تحولات جاري در ارتباط تنگاتنگ هستند. البته برگزاري چنين شبيه سازي‌هايي به آساني صورت نمي‌گيرد و همة آن‌ها نيز توانايي انتقال تجربيات به شرکت کنندگان را ندارند.

فن‌آوري اطلاعات نيز شيوه‌ها و امکانات جديدي را براي آموزش ديپلمات‌ها فراهم کرده است. آموزش دهندگان و فراگيران مي‌توانند در يک محيط سايبرنتيک بدون نياز به حضور فيزيکي با يکديگر تعامل داشته باشند. از اين طريق آموزش‌هاي مداوم با تسهيل بيشتري صورت مي‌گيرد، چرا که ديپلمات مي‌تواند در اوقات فراغت خود به واسطة رايانه آموزش‌هاي مورد نياز خود را دنبال کند.

 

برآيند رهيافت‌هاي جديد براي نهادهاي آموزشي:

آيا نهادهاي آموزشي بايد از اين پس شيوه‌هاي کلاسيک تدريس را کنار بگذارند و فراگيران خود را به خانه بفرستند و از طريق اينترنت اين کار را دنبال کنند؟ اين رهيافت، غيرمطلوب و ناپذيرفتني است. مدرسان و فراگيران مي‌دانند که تعامل فيزيکي تا چه حد اهميت دارد. به خصوص که وظيفة اصلي يک ديپلمات، تماس و تعامل بين فردي است. همة اين موارد تا حدي در محيط سايبرنتيک قابل شبيه سازي است، اما گاهي اوقات به خصوص در اشکال جديد تعاملات ديپلماتيک که در آن ديپلمات بايد با افراد غير ديپلمات و ديپلمات‌هاي نامعتمد ملاقات كند، ايجاد محيط واقعي ضروري است.

از اين رو رهيافت آموزشي برگزيده بايد تلفيقي از آموزش‌هاي از راه دور و آموزش‌هاي در محيط واقعي باشد تا مهارت‌ها و تجربيات مورد نياز به بهترين وجه به افراد ناآشنا يا کم اطلاع انتقال داده شود.

تشریفات دیپلماتیک 1 : برقراري روابط ديپلماتيك

تشریفات دیپلماتیک 1 : برقراري روابط ديپلماتيك

تشریفات دیپلماتیک

بخش اول: برقراري روابط ديپلماتيك و تأسيس مأموريت ديپلماتيك

الف: برقراري روابط ديپلماتيك

ب: تأسيس مأموريت ديپلماتيك

پ: وظايف يك مأموريت ديپلماتيك

ت: چگونگي تأسيس يك نمايندگي ديپلماتيك

ث: تقاضاي پذيرش براي سفير جديد

ج: تشريفات ورود سفير جديد به كشور محل توقف

بخش اول: برقراري روابط ديپلماتيك و تأسيس مأموريت ديپلماتيك

 الف- برقراري روابط ديپلماتيك

برقراري روابط ديپلماتيك بين كشورها از طريق ايجاد تماس هاي دوستانه و ابراز تمايل كشورها براي تأسيس روابط ديپلماتيك انجام مي‌گيرد.

   سران كشورها، وزارت خارجه و مقامات ديپلماتيك دو كشور در ملاقات هاي حضوري در اجلاس‌هاي بين‌المللي و يا از طريق انجام مكاتبات رسمي تمايل خود را به برقراري روابط ديپلماتيك و متعاقب آن تأسيس مأموريت ديپلماتيك در كشورهاي يكديگر اعلام مي‌دارند، در هر حال برقراري روابط ديپلماتيك و ابراز تمايل طرفين به تأسيس نمايندگي در كشورهاي يكديگر نقطه آغاز فعاليت يك مأموريت ديپلماتيك مي‌باشد.

 ب- تأسيس مأموريت ديپلماتيك

    پس از ابراز تمايل دو كشور به تأسيس نمايندگي در كشورهاي يكديگر معمولاً هيأت فوق‌العاده‌اي به كشور مقابل اعزام و ضمن تماس با مقامات وزارت خارجه محل زمينه تأسيس نمايندگي را فراهم مي‌نمايد.

پ- وظایف يك مأموريت ديپلماتيك

    وظایف مأموريت ديپلماتيك از قرن‌ها پيش مورد قبول كشورها قرار گرفته و اصول آن در كنوانسيون وين 1961 درباره روابط ديپلماتيك تعريف شده است. اين وظایف عبارتند از:

 1. نمايندگي دولت فرستنده در نزد دولت پذيرنده

2. حفظ منافع دولت فرستنده و اتباع آن در دولت پذيرنده تا حدودي كه در حقوق بين‌الملل مورد قبول است.

3. مذاكره با حكومت دولت پذيرنده.

4. استحضار از اوضاع و سير وقايع در دولت پذيرنده با استفاده از تمام وسیل مشروع و گزارش آن به دولت فرستنده.

5. بسط روابط دوستانه و توسعه روابط اقتصادي، فرهنگي و علمي بين دولت فرستنده و دولت پذيرنده

    تبصره: انجام كليه وظایف مربوط به يك مأموريت كنسولي توسط مأموريت ديپلماتيك.

ت: چگونگي تأسيس يك نمايندگي ديپلماتيك

    چنان چه نقطه شروع روابط ديپلماتيك از طريق اعزام سفير باشد مراحل ذيل توسط دولت فرستنده مي‌بايست مورد توجه قرار گيرد:

    1. تقاضاي پذيرش براي سفير جديد.

    2. يافتن محلي براي تأسيس نمايندگي با اطلاع كشور پذيرنده.

ث: تقاضاي پذيرش

دولت‌ها معمولاً به دو طريق براي سفيري كه جهت اعزام به مأموريت جديد در نظر گرفته شده است از كشور پذيرنده تقاضاي پذيرش مي‌كنند.

1. به طور غير رسمي و از طريق ارایه مشخصات سفير جديد به مقامات وزارت امور خارجه كشور پذيرنده و تقاضاي پذيرش براي وي، با اين توضيح كه يك مقام رسمي ديپلماتيك كشور فرستنده ضمن ملاقات با يكي از مقامات كشور پذيرنده ضمن ارایه مشخصات سفير جديد بطور غير رسمي و از طريق استفسار (لابی کردن)از مقام كشور پذيرنده، براي سفير جديد تقاضاي پذيرش مي‌كنند،بعبارت ديگر گفته مي‌شود آقا يا خانم X كه داراي چنين مشخصاتي مي‌باشد براي سفارت در كشور شما در نظر گرفته شده است، و به اين طريق برای فرد پيشنهادی به طور غير رسمی تقاضای پذيرش مي‌كنند.

- بديهي است به محض وصول پاسخ مساعد كشور پذيرنده از طريق يادداشت رسمي براي فرد مورد نظر تقاضاي پذيرش مي‌شود.

2. تقاضاي پذيرش به طور رسمی: در اين شيوه كشور فرستنده از طريق ارسال يادداشت رسمي به وزارت خارجه كشور پذيرنده براي سفير جديد تقاضاي پذيرش مي‌كند و چنان چه هنوز نمايندگي كشور فرستنده در كشور پذيرنده تأسيس نشده باشد اين مهم مي‌تواند از طريق سفير كشور فرستنده در سازمان ملل متحد و يا كشور ثالثي كه هر دو كشور در آن داراي نمايندگي باشند و يا از طريق ارسال نامه‌اي از جانب وزير خارجه كشور فرستنده به وزير خارجه كشور پذيرنده صورت  می‌گيرد.

بطور معمول به ضميمه يادداشتCV  يا شرح حال سفير جديد ارسال مي‌گردد و طي اين شرح حال به ميزان تحصيلات، سوابق شغلي، وضعيت تأهل و ديگر مشخصات فردي سفير اشاره مي‌شود.

ملاحظات:

-  شايسته است كليه مراحل مربوط به اخذ پذيرش به طريق محرمانه صورت گيرد و تا اخذ پذيرش، موضوع در رسانه‌هاي گروهي دو طرف منتشر نشود.

 -  اصلح اين است كه براي اخذ پذيرش از طريق اول استفاده و ابتدا مراتب از كشور پذيرنده استفسار و سپس با ارسال يادداشت رسمي تقاضاي پذيرششود.

-  در بسياري از كشورها با ارسال يك  CV كامل از شرح حال سفير، مقامات كشور پذيرنده را در اتخاذ تصميم در اعطاي پذيرش ياري مي‌كنند.

-  كشورها با توجه به مقتضیات خود ملاحظاتي را در اعطاي پذيرش به ديپلمات هاي غير كاريري، افراد مجرد و يا افرادي كه سابقه كار در سرويس هاي امنيتي داشته‌اند و يا افرادي كه به عنوان عنصر نامطلوب از كشوري اخراج و يا در عرف ديپلماتيك جوان هستند رعايت مي‌نمايند.

-  شايسته خواهد بود چنان چه نمايندگي هاي ايران در كشور محل توقف رويه كشور پذيرنده را در اعطاي پذيرش شناسیي و وزارت متبوع را در اين خصوص مطلع نمايند.    

-  بسياري از كشورها پس از ملاحظه شرح حال سفيري كه براي وي تقاضاي پذيرش شده تحقيقات لازم را در كشورهايي كه نامبرده مامور بوده است به عمل آورده و در نهايت نسبت به اعطا و يا عدم اعطاي پذيرش اقدام مي نمايند.

-  بطور معمول در مورد سفراء كاريري كشورها در فاصله زماني يك تا دو ماه نسبت به اعطاي پذيرش اقدام مي‌نمايند و البته در مورد سفراي غير كاريري ممكن است اين روند  كمي طولاني تر شود.

- چنان چه بيش از سه ماه اعطاي يك پذيرش به طول انجامد پي گيري آن در نزد مقامات كشور پذيرنده معمول نيست و بايد براي شخص ديگري تقاضاي پذيرش نمود مگر اينكه كشوري بطور معمول اعطاي پذيرش را در زماني طولاني انجام مي‌دهد.

- سفيري كه براي مأموريت بخصوصي در نظر گرفته شده شايسته نيست شخصاٌ براي اخذ پذيرش خود با مقامات كشور پذيرنده وارد مذاکره شود.

- بسياري از كشورها منجمله كشورهاي عضو اتحاديه اروپیي به شخصي كه به هر دليلي در يك كشور عنصر نامطلوب اعلان شده پذيرش نمي‌دهند و اين نكته اكيداً مي‌بايست مورد توجه قرار گيرد.

- اعلان رسمي امر مبني بر تقاضا و موافقت با پذيرش يك سفير بطور همزمان و در روز مورد توافق طرفين در رسانه‌هاي گروهي دو كشور صورت مي‌گيرد و بطور معمول خلاصه اي از سوابق سفير جديد در مطبوعات درج مي‌شود.

- دولت ها در اعطاء و يا عدم اعطاي پذيرش مختار هستند و نمي‌توان در مورد علت عدم اعطاي پذيرش از آنان توضيح خواست.

- شايسته است تقاضاي پذيرش براي سفراء با رعايت كليه جوانب امر صورت گيرد و بخصوص در مورد انتخاب سفير براي كشورهاي اروپیي سوابق كاريري، سن و تحصیلات افراد مورد توجه قرار گيرد. 

-  طبق ماده 9 كنوانسيون وين درباره حقوق ديپلماتيك، دولت پذيرنده مي‌تواند ریيس يا هر يك از اعضاي ديپلماتيك يا غير ديپلماتيك مأموريت را به عنوان عنصر نامطلوب اعلان نموده و از دولت فرستنده بخواهد آنان را به كشور خود فرا بخواند. 

ج: تشريفات ورود سفير به كشور محل توقف

- بطور معمول ورود سفير جديد را مي‌بايست به تشريفات وزارت خارجه كشور محل توقف اطلاع و تاريخ و ساعت ورودي وي را از طريق يادداشت رسمي به وزارت خارجه محل منعكس نمود.

 - شايسته است ورود سفير بنحوي تنظيم گردد كه در فاصله زماني كوتاهي بتواند استوارنامه و يا حداقل رونوشت استوارنامه خود را تقديم نمايد، توقف طولاني يك سفير براي دادن استوارنامه بخصوص در كشورهايي كه شروع كار رسمي سفير منوط به دادن اصل استوارنامه می باشد توصيه نمي‌گردد.

- در بعضي از كشورها به سفير اجازه داده مي‌شود پس از تقديم رونوشت استوارنامه به وزير خارجه و يا هر شخصي كه از جانب او مجاز به گرفتن رونوشت استوارنامه مي‌باشد ملاقات‌هاي تشريفاتي را با سفرا و مقامات وزارت امور خارجه آغاز نمايد و در بسياري از كشورها سفير حتي مجاز به شركت در ميهماني‌هاي ديپلماتيك نيز نمي‌باشد.

- در اولين ورود سفير به كشور پذيرنده چنان چه در وقت اداري باشد ریيس يا يكي از معاونين تشريفات وزارت خارجه در سالنVIP فرودگاه از وي استقبال مي نمايد، ولي چنان چه ورود سفير در ساعات غير اداری بخصوص دير وقت شب باشد تنها يك عضو تشريفات از وي استقبال مي‌كند.

- چنان چه سفيري در كشور پذيرنده، به عنوان سفير accredite  باشد به طور معمول در اولین سفر از جانب تشريفات وزارت امور خارجه وسيله نقليه در اختيار وي گذارده مي‌شود.

- با توجه به اشتغال زياد روسای كشورها امر پذيرش سفرا براي تقديم استوارنامه معمولاً هر چند ماه يك بار صورت مي‌گيرد، به عبارت ديگر چون مراسم تقديم استوار نامه در بسياري از كشورها با تشريفاتي خاص صورت مي‌گيرد انجام اين امر بطور روزمره عملي نمي‌باشد و لذا بطور معمول تشريفات وزارت امور خارجه فهرست سفرايي را كه در انتظار تقديم استوارنامه هستند تنظيم و نسبت به برگزاري مراسم تقديم استوارنامه اقدام مي‌نمايد.

- چنان چه در فاصله زماني فوق ریيس كشور فرستنده و يا پذيرنده تغيير و يا فوت نمايد مي‌بايست نسبت به تغيير استوارنامه و نامه فراخواندگی اقدام نمود.

- به طور معمول دولت ها با اعطاي پذيرش موافقت مي‌كنند ولي در بسياري از موارد نيز ممكن است از دادن پذيرش به فرد بخصوصي خودداري نمايند و به خاطر عدم اعطای پذیرش نمي توان از آنها توضيح خواست.

- شايسته است نمايندگي هاي ايران رويه كشور محل توقف را شناسايي و اصولي را كه در كشور محل توقف براي اعطاي پذيرش معمول مي‌باشد به وزارت متبوع گزارش نمايند.

- چنان چه بدلايل پيش بيني نشده امر تقديم استوارنامه سفراي خارجی مقيم ايران بيش از زمان و عرف معمول به طول انجامد، تشريفات وزارت امور خارجه ضمن هماهنگي با تشريفات رياست جمهوري مي‌بايست  ترتيباتي را اتخاذ كند كه سفرايي كه در انتظار تقديم استوارنامه هستند بطور استثنیي بتوانند پس از تقديم رونوشت استوارنامه به وزير امور خارجه ملاقات هاي آشنايي را با سفراء و مقامات رسمي جمهوري اسلامي ايران آغاز نمايند. به جز شركت در مراسم رسمي جمهوري اسلامي ايران كه منوط به تقديم استوارنامه مي‌باشد.

- تشريفات وزارت امور خارجه در عين حال در مورد كشورهايي كه بدون دليل تقديم استوارنامه سفراي ايران را طولاني نموده‌اند مي‌بايست ترتيباتی را اتخاذ نمايند كه در مورد اعطای پذيرش به سفرای انان عمل متقابل انجام شود.

 محمد علی معصومی

تشریفات دیپلماتیک 1 : برقراري روابط ديپلماتيك

تشریفات دیپلماتیک

بخش اول: برقراري روابط ديپلماتيك و تأسيس مأموريت ديپلماتيك

الف: برقراري روابط ديپلماتيك

ب: تأسيس مأموريت ديپلماتيك

پ: وظايف يك مأموريت ديپلماتيك

ت: چگونگي تأسيس يك نمايندگي ديپلماتيك

ث: تقاضاي پذيرش براي سفير جديد

ج: تشريفات ورود سفير جديد به كشور محل توقف

بخش اول: برقراري روابط ديپلماتيك و تأسيس مأموريت ديپلماتيك

 الف- برقراري روابط ديپلماتيك

برقراري روابط ديپلماتيك بين كشورها از طريق ايجاد تماس هاي دوستانه و ابراز تمايل كشورها براي تأسيس روابط ديپلماتيك انجام مي‌گيرد.

   سران كشورها، وزارت خارجه و مقامات ديپلماتيك دو كشور در ملاقات هاي حضوري در اجلاس‌هاي بين‌المللي و يا از طريق انجام مكاتبات رسمي تمايل خود را به برقراري روابط ديپلماتيك و متعاقب آن تأسيس مأموريت ديپلماتيك در كشورهاي يكديگر اعلام مي‌دارند، در هر حال برقراري روابط ديپلماتيك و ابراز تمايل طرفين به تأسيس نمايندگي در كشورهاي يكديگر نقطه آغاز فعاليت يك مأموريت ديپلماتيك مي‌باشد.

 ب- تأسيس مأموريت ديپلماتيك

    پس از ابراز تمايل دو كشور به تأسيس نمايندگي در كشورهاي يكديگر معمولاً هيأت فوق‌العاده‌اي به كشور مقابل اعزام و ضمن تماس با مقامات وزارت خارجه محل زمينه تأسيس نمايندگي را فراهم مي‌نمايد.

پ- وظایف يك مأموريت ديپلماتيك

    وظایف مأموريت ديپلماتيك از قرن‌ها پيش مورد قبول كشورها قرار گرفته و اصول آن در كنوانسيون وين 1961 درباره روابط ديپلماتيك تعريف شده است. اين وظایف عبارتند از:

 1. نمايندگي دولت فرستنده در نزد دولت پذيرنده

2. حفظ منافع دولت فرستنده و اتباع آن در دولت پذيرنده تا حدودي كه در حقوق بين‌الملل مورد قبول است.

3. مذاكره با حكومت دولت پذيرنده.

4. استحضار از اوضاع و سير وقايع در دولت پذيرنده با استفاده از تمام وسیل مشروع و گزارش آن به دولت فرستنده.

5. بسط روابط دوستانه و توسعه روابط اقتصادي، فرهنگي و علمي بين دولت فرستنده و دولت پذيرنده

    تبصره: انجام كليه وظایف مربوط به يك مأموريت كنسولي توسط مأموريت ديپلماتيك.

ت: چگونگي تأسيس يك نمايندگي ديپلماتيك

    چنان چه نقطه شروع روابط ديپلماتيك از طريق اعزام سفير باشد مراحل ذيل توسط دولت فرستنده مي‌بايست مورد توجه قرار گيرد:

    1. تقاضاي پذيرش براي سفير جديد.

    2. يافتن محلي براي تأسيس نمايندگي با اطلاع كشور پذيرنده.

ث: تقاضاي پذيرش

دولت‌ها معمولاً به دو طريق براي سفيري كه جهت اعزام به مأموريت جديد در نظر گرفته شده است از كشور پذيرنده تقاضاي پذيرش مي‌كنند.

1. به طور غير رسمي و از طريق ارایه مشخصات سفير جديد به مقامات وزارت امور خارجه كشور پذيرنده و تقاضاي پذيرش براي وي، با اين توضيح كه يك مقام رسمي ديپلماتيك كشور فرستنده ضمن ملاقات با يكي از مقامات كشور پذيرنده ضمن ارایه مشخصات سفير جديد بطور غير رسمي و از طريق استفسار (لابی کردن)از مقام كشور پذيرنده، براي سفير جديد تقاضاي پذيرش مي‌كنند،بعبارت ديگر گفته مي‌شود آقا يا خانم X كه داراي چنين مشخصاتي مي‌باشد براي سفارت در كشور شما در نظر گرفته شده است، و به اين طريق برای فرد پيشنهادی به طور غير رسمی تقاضای پذيرش مي‌كنند.

- بديهي است به محض وصول پاسخ مساعد كشور پذيرنده از طريق يادداشت رسمي براي فرد مورد نظر تقاضاي پذيرش مي‌شود.

2. تقاضاي پذيرش به طور رسمی: در اين شيوه كشور فرستنده از طريق ارسال يادداشت رسمي به وزارت خارجه كشور پذيرنده براي سفير جديد تقاضاي پذيرش مي‌كند و چنان چه هنوز نمايندگي كشور فرستنده در كشور پذيرنده تأسيس نشده باشد اين مهم مي‌تواند از طريق سفير كشور فرستنده در سازمان ملل متحد و يا كشور ثالثي كه هر دو كشور در آن داراي نمايندگي باشند و يا از طريق ارسال نامه‌اي از جانب وزير خارجه كشور فرستنده به وزير خارجه كشور پذيرنده صورت  می‌گيرد.

بطور معمول به ضميمه يادداشتCV  يا شرح حال سفير جديد ارسال مي‌گردد و طي اين شرح حال به ميزان تحصيلات، سوابق شغلي، وضعيت تأهل و ديگر مشخصات فردي سفير اشاره مي‌شود.

ملاحظات:

-  شايسته است كليه مراحل مربوط به اخذ پذيرش به طريق محرمانه صورت گيرد و تا اخذ پذيرش، موضوع در رسانه‌هاي گروهي دو طرف منتشر نشود.

 -  اصلح اين است كه براي اخذ پذيرش از طريق اول استفاده و ابتدا مراتب از كشور پذيرنده استفسار و سپس با ارسال يادداشت رسمي تقاضاي پذيرششود.

-  در بسياري از كشورها با ارسال يك  CV كامل از شرح حال سفير، مقامات كشور پذيرنده را در اتخاذ تصميم در اعطاي پذيرش ياري مي‌كنند.

-  كشورها با توجه به مقتضیات خود ملاحظاتي را در اعطاي پذيرش به ديپلمات هاي غير كاريري، افراد مجرد و يا افرادي كه سابقه كار در سرويس هاي امنيتي داشته‌اند و يا افرادي كه به عنوان عنصر نامطلوب از كشوري اخراج و يا در عرف ديپلماتيك جوان هستند رعايت مي‌نمايند.

-  شايسته خواهد بود چنان چه نمايندگي هاي ايران در كشور محل توقف رويه كشور پذيرنده را در اعطاي پذيرش شناسیي و وزارت متبوع را در اين خصوص مطلع نمايند.    

-  بسياري از كشورها پس از ملاحظه شرح حال سفيري كه براي وي تقاضاي پذيرش شده تحقيقات لازم را در كشورهايي كه نامبرده مامور بوده است به عمل آورده و در نهايت نسبت به اعطا و يا عدم اعطاي پذيرش اقدام مي نمايند.

-  بطور معمول در مورد سفراء كاريري كشورها در فاصله زماني يك تا دو ماه نسبت به اعطاي پذيرش اقدام مي‌نمايند و البته در مورد سفراي غير كاريري ممكن است اين روند  كمي طولاني تر شود.

- چنان چه بيش از سه ماه اعطاي يك پذيرش به طول انجامد پي گيري آن در نزد مقامات كشور پذيرنده معمول نيست و بايد براي شخص ديگري تقاضاي پذيرش نمود مگر اينكه كشوري بطور معمول اعطاي پذيرش را در زماني طولاني انجام مي‌دهد.

- سفيري كه براي مأموريت بخصوصي در نظر گرفته شده شايسته نيست شخصاٌ براي اخذ پذيرش خود با مقامات كشور پذيرنده وارد مذاکره شود.

- بسياري از كشورها منجمله كشورهاي عضو اتحاديه اروپیي به شخصي كه به هر دليلي در يك كشور عنصر نامطلوب اعلان شده پذيرش نمي‌دهند و اين نكته اكيداً مي‌بايست مورد توجه قرار گيرد.

- اعلان رسمي امر مبني بر تقاضا و موافقت با پذيرش يك سفير بطور همزمان و در روز مورد توافق طرفين در رسانه‌هاي گروهي دو كشور صورت مي‌گيرد و بطور معمول خلاصه اي از سوابق سفير جديد در مطبوعات درج مي‌شود.

- دولت ها در اعطاء و يا عدم اعطاي پذيرش مختار هستند و نمي‌توان در مورد علت عدم اعطاي پذيرش از آنان توضيح خواست.

- شايسته است تقاضاي پذيرش براي سفراء با رعايت كليه جوانب امر صورت گيرد و بخصوص در مورد انتخاب سفير براي كشورهاي اروپیي سوابق كاريري، سن و تحصیلات افراد مورد توجه قرار گيرد. 

-  طبق ماده 9 كنوانسيون وين درباره حقوق ديپلماتيك، دولت پذيرنده مي‌تواند ریيس يا هر يك از اعضاي ديپلماتيك يا غير ديپلماتيك مأموريت را به عنوان عنصر نامطلوب اعلان نموده و از دولت فرستنده بخواهد آنان را به كشور خود فرا بخواند. 

ج: تشريفات ورود سفير به كشور محل توقف

- بطور معمول ورود سفير جديد را مي‌بايست به تشريفات وزارت خارجه كشور محل توقف اطلاع و تاريخ و ساعت ورودي وي را از طريق يادداشت رسمي به وزارت خارجه محل منعكس نمود.

 - شايسته است ورود سفير بنحوي تنظيم گردد كه در فاصله زماني كوتاهي بتواند استوارنامه و يا حداقل رونوشت استوارنامه خود را تقديم نمايد، توقف طولاني يك سفير براي دادن استوارنامه بخصوص در كشورهايي كه شروع كار رسمي سفير منوط به دادن اصل استوارنامه می باشد توصيه نمي‌گردد.

- در بعضي از كشورها به سفير اجازه داده مي‌شود پس از تقديم رونوشت استوارنامه به وزير خارجه و يا هر شخصي كه از جانب او مجاز به گرفتن رونوشت استوارنامه مي‌باشد ملاقات‌هاي تشريفاتي را با سفرا و مقامات وزارت امور خارجه آغاز نمايد و در بسياري از كشورها سفير حتي مجاز به شركت در ميهماني‌هاي ديپلماتيك نيز نمي‌باشد.

- در اولين ورود سفير به كشور پذيرنده چنان چه در وقت اداري باشد ریيس يا يكي از معاونين تشريفات وزارت خارجه در سالنVIP فرودگاه از وي استقبال مي نمايد، ولي چنان چه ورود سفير در ساعات غير اداری بخصوص دير وقت شب باشد تنها يك عضو تشريفات از وي استقبال مي‌كند.

- چنان چه سفيري در كشور پذيرنده، به عنوان سفير accredite  باشد به طور معمول در اولین سفر از جانب تشريفات وزارت امور خارجه وسيله نقليه در اختيار وي گذارده مي‌شود.

- با توجه به اشتغال زياد روسای كشورها امر پذيرش سفرا براي تقديم استوارنامه معمولاً هر چند ماه يك بار صورت مي‌گيرد، به عبارت ديگر چون مراسم تقديم استوار نامه در بسياري از كشورها با تشريفاتي خاص صورت مي‌گيرد انجام اين امر بطور روزمره عملي نمي‌باشد و لذا بطور معمول تشريفات وزارت امور خارجه فهرست سفرايي را كه در انتظار تقديم استوارنامه هستند تنظيم و نسبت به برگزاري مراسم تقديم استوارنامه اقدام مي‌نمايد.

- چنان چه در فاصله زماني فوق ریيس كشور فرستنده و يا پذيرنده تغيير و يا فوت نمايد مي‌بايست نسبت به تغيير استوارنامه و نامه فراخواندگی اقدام نمود.

- به طور معمول دولت ها با اعطاي پذيرش موافقت مي‌كنند ولي در بسياري از موارد نيز ممكن است از دادن پذيرش به فرد بخصوصي خودداري نمايند و به خاطر عدم اعطای پذیرش نمي توان از آنها توضيح خواست.

- شايسته است نمايندگي هاي ايران رويه كشور محل توقف را شناسايي و اصولي را كه در كشور محل توقف براي اعطاي پذيرش معمول مي‌باشد به وزارت متبوع گزارش نمايند.

- چنان چه بدلايل پيش بيني نشده امر تقديم استوارنامه سفراي خارجی مقيم ايران بيش از زمان و عرف معمول به طول انجامد، تشريفات وزارت امور خارجه ضمن هماهنگي با تشريفات رياست جمهوري مي‌بايست  ترتيباتي را اتخاذ كند كه سفرايي كه در انتظار تقديم استوارنامه هستند بطور استثنیي بتوانند پس از تقديم رونوشت استوارنامه به وزير امور خارجه ملاقات هاي آشنايي را با سفراء و مقامات رسمي جمهوري اسلامي ايران آغاز نمايند. به جز شركت در مراسم رسمي جمهوري اسلامي ايران كه منوط به تقديم استوارنامه مي‌باشد.

- تشريفات وزارت امور خارجه در عين حال در مورد كشورهايي كه بدون دليل تقديم استوارنامه سفراي ايران را طولاني نموده‌اند مي‌بايست ترتيباتی را اتخاذ نمايند كه در مورد اعطای پذيرش به سفرای انان عمل متقابل انجام شود.

 محمد علی معصومی

تشریفات دیپلماتیک 3 : چگونگي آغاز فعاليت سفير جديد

تشریفات دیپلماتیک 3 : چگونگي آغاز فعاليت سفير جديد

تشریفات دیپلماتیک 3: چگونگي آغاز فعاليت سفير جديد

بخش سوم: چگونگي آغاز فعاليت سفير جديد

الف: چگونگي انجام ملاقات سفير با مقامات محلي و رؤساي هيأت‌هاي ديپلماتيك

پ: چگونگي برقراري ارتباط با اعضاي هيات‌هاي ديپلماتيك و مقامات محلي

پ: مفاهيم عناوين دوگانه ریيس مأموريت

ت: تاريخ شروع مأموريت سفير

ث: خاتمه مأموريت ديپلماتيك

 سفير جديد پس از تقدیم استوارنامه به ریيس كشور نامه‌اي خطاب شيخ السفرا و رؤسا نمايندگي‌هاي ديپلماتيك و سازمان هاي بين‌المللي مقيم ارسال و خبر تقديم استوارنامه خود را به آنان اعلام و ابراز علاقه مي‌نمايد روابط دوستي بين دو کشور و دو نمايندگي ادامه يابد.

 -  سفير طي يادداشت مشابهي خطاب به وزارت امور خارجه محل و ساير وزارتخانه‌ها خبر تقديم استوارنامه را اعلام مي‌دارد.

 - وزارت خارجه محل، بر اساس يادداشت نمايندگي ملاقات هاي لازم را با مقامات وزارت امور خارجه و ساير وزارت خانه‌ها و سازمان ها براي سفير تنظيم مي‌كند.

 - كليه نامه‌هايي كه خطاب به سفراء و مقامات تهيه مي‌شود مي‌بايست متن آن اصلي باشد و بوسيله شخص سفير امضاء شود و دقت به عمل آيد عنوان افراد بطور كامل بر روي نامه و پاكت نوشته شود.

 - در نمايندگي‌ها به روز نگاه داشتن اسامي ریيس و اعضاي هيأت‌هاي ديپلماتيك بعهده منشي سفير است و نفر دوم نمايندگي مي‌بايست همواره بر حسن اجراي اين امر نظارت داشته باشد و نقل و انتقالات پرسنل نمايندگي‌ها مي‌بايست در دفترچه ديپلماتيك منعكس و يا در فهرست كامپيوتري نمايندگی اعمال گردد.

الف: چگونگي انجام ملاقات هاي سفير با مقامات محلي و رؤسا و هيأت‌هاي ديپلماتيك 

 - به طور مـعـمول سفيـر پـس از تـقـديم استـوارنـامـه اولـيـن مـلاقـات را بـا شيـخ السفـراء يـا مـقـدم السفـرا انجام مي‌دهد، در اين ملاقات مقدم السفراء سفير را نسبت به مسایل كشور محل توقف توجيه مي‌نمايد.

 - در بعضي از موارد سفير جديد مي‌تواند ابتكار عمل را در دست گرفته و براي معرفي خود یک ميهماني ترتيب و رؤساي هيأت‌هاي ديپلماتيك را دعوت نمايد در چنين وضعيتي سفير جديد مي‌بايست در اولين فرصت به ديدن سفریي كه در ميهماني وي شركت كرده‌اند برود.

 - همسر سفير جديد در صورت تقاضا با ابتكار تشريفات محل مي‌تواند با همسر وزير خارجه آشنا شده و به ديدار همسر ریيس كشور برود.

 - ملاقات بعدي با تشريفات وزارت امور خارجه محل انجام مي‌شود و طي اين ملاقات سفير با مقررات كشور توقف و نحوه گرفتن وقت ملاقات آشنا و فهرست مقامات و شخصيت‌هايي را كه مايل به ديدار آنهاست و يا توسط وزارت خارجه محل توصيه می‌شود در اختيار ریيس تشريفات قرار داده و يا متعاقباً از طريق يادداشت به وي منعكس مي‌كند.

 - ملاقات هاي بعدي به تناوب با مقامات وزارت خارجه و ساير وزارت خانه‌ها و سفراء مي‌باشد كه در اين خصوص با توجه به فهرست تقدم اين ملاقات‌ها مي‌بايست تنظيم گردد.

 - بديهي است با سفرا كشورهايي كه رژيم آنان توسط ايران شناسیي نشده و يا روابط با آنان قطع شده است ملاقاتي صورت نمي‌گيرد.

 - همسر سفير نيز مي‌تواند در صورت تمايل با همسران روساي نمايندگي‌ها ديدار و به اين منظور از همسر شيخ السفراء شروع نموده و با توجه به فهرست تقدم ديپلماتيك با همسران روسای هيات های ديپلماتيك ديدار نمايد.

 - مهم‌ترين وظيفه يك هيأت ديپلماتيك ايجاد و گسترش ارتباطات با مقامات كشور پذيرنده و تماس با اعضاي هيأت‌هاي ديپلماتيك مقيم مي باشد، بيشترين هنر دستگاه ديپلماسي و اعضاء هيأت‌هاي ديپلماتيك ايجاد ارتباط و بهره برداري لازم از اين ارتباطات در جهت گسترش روابط با مقامات كشور پذيرنده و پيشبرد اهداف تعيين شده جهت نمايندگي مي‌باشد، تنها در بستر ايجاد ارتباطات لازم است كه دستگاه ديپلماسي شامل وزارت خارجه و نمايندگي‌ها خواهند توانست مواضع كشور متبوع را به خوبي تشريح و از مواضع ديگران اطلاع پيدا كرده و با رعايت منافع متقابل و حسن تفاهم تحقق اهداف تعيين شده را ميسر سازند.

 - مشخصه عمده يك ديپلمات موفق به غير از توانیي‌هاي فردي لازم جهت يك ديپلمات، گستردگي دامنه ارتباطات مي‌باشد كه اين عامل نقش موثري را در توسعه و تعمیق روابط ايفا مي‌نمايد.

 - ايجاد ارتباط نيز از طريق شركت در مجامع ديپلماتيك و شناخت طيف وسيعتري از اعضاء هيأت‌هاي ديپلماتيك و گشايش باب دوستي با آنان و ارتقا سطح روابط با اعضاي هيأت‌هاي ديپلماتيك و مقامات محلي حاصل مي‌گردد.

 - محبوس نمودن خود در داخل نمايندگي و انعكاس گزارشات مطبوعاتي و يا اكتفاء نمودن به منابع موجود در شبكه‌‌هاي كامپيوتري و عدم آشنايي با اعضاي هيأت‌هاي ديپلماتيك، اصلي‌ترين وظيفه ديپلمات كه همانا ايجاد ارتباط است ناديده انگاشته و يقيناً بخشي از توان ديپلماتيك نمايندگي را بلا استفاده گذاشته است.

 - چنان چه وظایف يك ديپلمات محدود به تهيه گزارشات از منابع خبري و شبكه هاي كامپيوتري گردد، اين مهم در مركز نيز از طريق آبونمان شدن مطبوعات خارجي و يا رجوع به شبكه‌هاي كامپيوتري ميسر مي‌باشد و ديگر ضرورتي به هزينه نمودن بسيار جهت تاسيس نمايندگی خريد اثاثيه و اتومبيل و استخدام کارمندان محلی و اعزام عناصر ديپلماتيك نخواهد بود.

 - بنابراين مشخصه بارز يك نمايندگي فعال، گسترش ارتباطات و اشنايي با شمار بيشتری از اعضاي هيأت‌هاي ديپلماتيك، مقامات محلي، ارباب جرايد و رسانه هاي گروهي و آحاد افراد كشور محل توقف مي‌باشد.

 - مهم تر اينكه كليه اين ارتباطات مي‌بايست با توجه به مفاد ماده 3 كنوانسيون وين درباره روابط ديپلماتيك و طرق مشروع ايجاد و گزارشات نيز به همين طريق تهيه و ارسال گردد، البته همواره مطبوعات محل مي‌توانند منابع مهمي براي كسب اخبار و تهيه گزارشات مورد نظر نمايندگي باشند، ولي در عين حال براي دست يافتن به درجه صحت يا سقم يك خبر يا گزارش، ايجاد ارتباط با هيأت‌هاي ديپلماتيك و مقامات محلی مي‌تواند وجه تكميلي را داشته باشد.

 - احراز صحت يا سقم يك خبر تنها از طريق كنار هم گذاشتن اخبار متفاوت مانند قطعات موزیيك ممكن مي‌گردد و بدون داشتن ارتباط امكان احراز اين امر ميسر نمي‌باشد، بنابراين در كنار كسب مهارت‌هاي ديپلماتيك كه شرط اصلي ورود به اين حرفه مي‌باشد توجه به عامل ارتباط شرط ضروري فعاليت در اين شغل مي‌باشد.

 ب: چگونگي برقراري ارتباط با اعضاي هيأت‌هاي ديپلماتيك و مقامات محلي

 - قطع نظر از ملاقات‌هاي آشنايي بدو ورود كه مي‌تواند قدم موثري در جهت آشنايی و توسعه روابط با اعضاي هيأت‌هاي ديپلماتيك و مقامات محلي باشد، شركت در ميهماني هاي ديپلماتيك و مراسم و گردهمايي که با ابتكار مقامات محلي به مناسبت هاي گوناگون برگزار مي‌شود و نيز جلساتي كه بصورت تخصصي بين گروه‌هاي خاصی از هيأت‌هاي ديپلماتيك نظير جلسات نفرات دوم نمايندگي، رايزنان، دبيران و يا وابستگان تخصصي برگزار مي‌شود مي‌توان ارتباطات لازم را با جمع وسيعي از اعضاي هيأت‌هاي ديپلماتيك و مقامات محلي برگزار نمود، ميهماني‌ها و مراسم مختلف بستر مناسبي براي آشنايي و تعاطي افكار و كسب اخبار حوزه مأموريت مي‌باشد. همچنين هر نمايندگي مي‌تواند خود مبتكر برگزاري بسياري از اين مناسبت ها و ميهماني‌ها باشد و تحت عناوين برگزاري روز ملي، استقلال، برپايي نمايشگاه، سفر يك هيات هنري و غيره تسهيلات اين نوع ملاقات ها و گردهم یي‌ها را فراهم نمايد.  

 -  الزاماً اين نوع ملاقات ها نمي‌بايستي در يك بستر رسمي و محيط اداري صورت گيرد، اين مناسبت ها مي‌تواند انجام يك ديدار ورزش دوستانه فرضا بين تيم هاي تنيس، اسكي، فوتبال و واليبال بين نمايندگي ها و مقامات محلي و يا برپايي يك شب شعر و يا نمايش فيلم و يا معرفي فرهنگ آشپزي يك كشور باشد.

 -  سفير جديد در اولين ملاقات آشنايي با سفرای كشور محل توقف مي‌تواند همزمان از آنان بخواهد كه وي را به همسر خود معرفي و در غير اين صورت كارت ويزيت خود را براي آنها بگذارد و در فرصت مناسب همسران آنها با يكديگر ملاقات نمايند.

 پ: مفهوم عناوین دوگانه  ریيس مأموريت

     در استوارنامه سفير عناوين Extraordinary و Plenipotentiary به معناي سفير فوق العاده و تام الاختيار قيد مي‌گردد كه با دارا بودن اين دو عنوان سفير و به تبع آن نمايندگي مي‌تواند از جانب كشور خود در هر موضوعي وارد شده و در خصوص آن مذاكره نمايد، به عبارت ديگر حوزه اختيارات سفير در حوزه مأموريت خود به اعتبار داشتن نمايندگي ریيس كشور و دو صفت فوق نامحدود است و درباره هر مطلبي مي‌واند با مقامات دولت پذيرنده وارد مذاكره شود، بديهي است داشتن دو صفت فوق به اين معنا نيست كه در مورد هر موضوعي سفير شخصاً اتخاذ تصميم مي نمايد، بلكه در اين موقعيت قرار دارد كه ضمن هماهنگي با دولت متبوع خود و استحضار از مواضع دولت متبوع در مورد موضوعات مختلف وارد مذاكره شده و زمينه را براي عقد قراردادهاي لازم فراهم نمايد و يا از طرف دولت متبوع خود قراردادي را امضاء نمايد.

 ت:  تاريخ شروع مأموريت سفير

 - تاريخ شروع مأموريت سفير بطور معمول از تاريخ تقديم استوارنامه به ریيس كشور مي باشد، در بعضي از كشورها با تقديم رونوشت استوارنامه به وزير خارجه و يا هر شخصي كه مجاز به دريافت رونوشت است مأموريت سفير جديد آغاز مي‌شود.

 - در مورد ساير اعضاي نمايندگي تاريخ شروع مأموريت كه معمولا مبناي استفاده از مصونيت‌ها و مزاياي ديپلماتيك مي باشد، تاريخ معرفي آنان به وزارت خارجه محل و اخذ كارت ديپلماتيك مي‌باشد.

 ث: خاتمه مأموريت ديپلماتيك 

 خاتمه مأموريت ديپلماتيك ممكن است به دلايل زير باشد:

     الف: قطع روابط  ديپلماتيك

     ب: پايان مدت مأموريت ریيس يا عضو ديپلماتيك

     پ: انتقال مامور ديپلماتيك به كشور ديگر

     د: بازنشستگي مامور ديپلماتيك

     ذ: احكام مامور ديپلماتيك از جانب دولت فرستنده

     ر: عدم رضايت دولت پذيرنده از مامور ديپلماتيك و درخواست احضار وي و يا اعلام وي به عنوان عنصر نامطلوب

     ز: قطع روابط ديپلماتيك ممكن است به علت بروز جنگ و يا بروز اختلافات عمده بين دو كشور باشد.

لینک قسمت اول : http://political.ir/post-394.aspx

لینک قسمت دوم : http://political.ir/post-395.aspx

لینک قسمت سوم :

 محمد علی معصومی به نقل از معونت آموزش وزارت امور خارجه

پروتكل اختياري مربوط به حل اجباري اختلافات

پروتكل های اختیاری در روابط کنسولی

پروتكل اختياري مربوط به حل اجباري اختلافات

دول طرف اين پروتكل و كنوانسيون وين درباره روابط كنسولي مصوب كنفرانس سازمان ملل متحد منعقده در وين از 4 مارس تا 22 آوريل 1963 كه از اين پس «كنوانسيون» ناميده خواهد شد.
با اظهار تمايل به توسل به قضاوت اجباري ديوان دادگستري بين المللي تا آن جا كه به آن ها مربوط است براي حل كليه اختلافات ناشي از تفسير يا اجراي «كنوانسيون» مگر آن كه در مهلت تحويل معقول راه حل ديگري مورد توافق مشترك قرار گرفته باشد- نسبت به مقررات زير توافق نمودند:

ماده 1

اختلافات ناشي از تفسير يا اجراي «کنوانسيون» در صلاحيت اجباري ديوان بين المللي دادگستري مي باشد- هر دولت طرف اختلاف و امضاكننده اين پروتكل مي تواند به وسيله دادخواست اختلافات را در ديوان طرح نمايد.

ماده 2

طرفين مي توانند ظرف مدت دو ماه بعد از اعلام وجود اختلاف به يكديگر با توافق مشترك به جاي ديوان دادگستري بين المللي موضوع را به يك
محكمه داوري ارجاع نمايند. در خاتمه اين مهلت هر يك از طرفين مي توانند اختلافات را ضمن دادخواستي در ديوان طرح كنند .

ماده 3

1- طرفين هم چنين مي توانند در عرض همان دو ماه مهلت مشتركا توافق كنند كه قبل از رجوع به ديوان دادگستري بين المللي متوسل به سازش گردند.
2- كميسيون سازش تا پنج ماه پس از تاريخ تشكيل بايد توصيه هاي خود را تسليم نمايد. اگر توصيه هاي مزبور در عرض دو ماه از تاريخ اعلام مورد قبول طرف هاي اختلاف قرار نگيرد- هر يك از طرفين مي توانند موضوع مورد اختلاف را ضمن تسليم دادخواستي در ديوان طرح نمايند.

ماده 4

دولت هاي طرف تعهد «کنوانسيون» و پروتكل اختياري مربوط به تحصيل تابعيت و پروتكل حاضر مي توانند اعلام دارند كه مقررات اين پروتكل شامل اختلافات ناشي از تفسير يا اجراي پروتكل اختياري مربوط به تحصيل تابعيت نيز خواهد شد. اعلاميه هاي مربوط به اين موضوع به اطلاع دبير كل سازمان ملل متحد خواهد رسيد.

ماده 5

پروتكل حاضر براي امضا كليه دولت هاي طرف كنوانسيون به طريق زير مفتوح خواهد بود:

تا 31 اكتبر 1963 در وزارت امور خارجه دولت فدرال اتريش و پس از آن تا 31 مارس 1964 در مقر سازمان ملل متحد در نيويورك.

ماده 6

پروتكل حاضر به تصويب خواهد رسيد و اسناد تصويب به دبير كل سازمان ملل متحد تسليم خواهد شد.

ماده 7

پروتكل حاضر براي الحاق كليه دولت هايي كه به كنوانسيون به پيوندند مفتوح خواهد بود. اسناد الحاق به دبير كل سازمان ملل متحد تسليم
خواهد شد.

ماده 8

1- پروتكل حاضر از روزي كه «کنوانسيون» لازم الاجرا مي شود يا سي روز پس از تسليم دومين سند تصويب يا الحاق به پروتكل به دبير كل سازمان ملل متحد- هر كدام موخر باشد لازم الاجرا خواهند بود.
2- براي دولتي كه اين پروتكل را بعد از لازم الاجرا شدن طبق بند 1 اين ماده تصويب نمايد يا بدان ملحق گردد پروتكل سي روز بعد از تاريخ تسليم سند تصويب يا الحاق- لازم الاجرا مي شود. ماده 9

دبير كل سازمان ملل متحد مراتب زير را به اطلاع دولت هايي كه ممكن است به «کنوانسيون» به پيوندند- خواهد رسانيد:
الف- امضا پروتكل حاضر از طرف دول و تسليم اسناد تصويب يا الحاق بر طبق مواد 5 و 6 و 7.
ب- اعلاميه هايي كه طبق ماده 4 پروتكل حاضر صادر مي گردد.

ج- تاريخي كه پروتكل حاضر طبق ماده هشتم لازم الاجرا مي شود.

ماده 10

نسخه اصلي پروتكل حاضر كه متن هاي انگليسي- چيني، اسپانيولي- فرانسه و روسي آن متساويا معتبر مي باشد به دبير كل سازمان ملل متحد سپرده خواهد شد و دبير كل رونوشتهاي مطابق با اصل گواهي شده اي براي كليه دولت هاي مذكور در ماده 5 خواهد فرستاد. بنا به مراتب نمايندگان تام الاختيار امضاكننده زير كه از طرف دولت هاي متبوع خود داراي اختيارات لازم مي باشند- پروتكل حاضر را امضا نمودند.
وين بيست و چهارم آوريل يك هزار و سيصد و شصت و سه.

پروتكل اختياري مربوط به تحصيل تابعيت

دو طرف اين پروتكل و كنوانسيون وين درباره روابط كنسولي مصوب كنفرانس ملل متحد منعقد در وين از 4 مارس تا 22 آوريل 1963 كه از اين پس «کنوانسيون» ناميده خواهد شد.
با اظهار تمايل نسبت به برقراري اصول و مربوط به تحصيل تابعيت از طرف اعضا پست هاي كنسولي خود و بستگان آن ها كه اهل خانه او هستند درباره مقررات زير توافق نمودند:

ماده 1

از لحاظ پروتكل حاضر اصطلاح «اعضا پست كنسولي» همان مفهوم جز از بند 1 ماده اول «کنوانسيون» را دارد يعني شامل «مأموران كنسولي و كارمندان كنسولي و خدمه كنسولگري» خواهد بود.

ماده 2

اعضا پست كنسولي كه تابعيت دولت پذيرنده را ندارند و بستگان آن ها كه اهل خانه آن ها مي باشند تابعيت دولت پذيرنده را صرفا به سبب مقررات قانوني آن دولت به دست نخواهند آورد.

ماده 3

پروتكل حاضر براي امضا كليه دولت هايي كه به «کنوانسيون» مي پيوندند به طريق زير مفتوح خواهد بود.
تا 31 اكتبر 1963 در وزارت امور خارجه دولت فدرال اتريش و پس از آن تا 31 مارس 1964 در مقر سازمان ملل متحد در نيويورك.

ماده 4

پروتكل حاضر به تصويب خواهد رسيد و اسناد تصويب آن به دبير كل سازمان ملل متحد تسليم خواهد شد.

ماده 5

پروتكل حاضر براي كليه دولت هايي كه به «کنوانسيون» مي پيوندند مفتوح خواهد بود. اسناد الحاق به دبير كل سازمان ملل متحد تسليم خواهند شد.

ماده 6

1- پروتكل حاضر از روزي كه «کنوانسيون» لازم الاجرا مي شود يا سي روز پس از تسليم دومين سند تصويب يا الحاق به پروتكل به دبير كل سازمان ملل متحد هر كدام موخر باشد لازم الاجرا خواهد بود.
2- براي دولتي كه پروتكل حاضر را بعد از لازم الاجرا شدن طبق بند 1 اين ماده تصويب نمايد يا بدان ملحق گردد- پروتكل سي روز بعد از تاريخ تسليم سند تصويب يا الحاق لازم الاجرا مي شود.

ماده 7

دبير كل سازمان ملل متحد مراتب زير را به اطلاع دولت هايي كه ممكن است به «کنوانسيون» به پيوندند خواهد رسانيد:
الف- امضا دبير كل حاضر از طرف دول و تسليم اسناد تصويب يا الحاق طبق مواد 3 و 4 و 5.
ب- تاريخي كه پروتكل حاضر طبق ماده ششم لازم الاجرا مي شود.

ماده 8

نسخه اصلي پروتكل حاضر كه متن هاي انگليسي- چيني- اسپانيولي- فرانسه و روسي آن متساويا معتبر مي باشد به دبير كل سازمان ملل متحد سپرده خواهد شد و دبير كل رونوشتهاي مطابق با اصل گواهي شده اي براي كليه دولت هاي مذكور در ماده 3 ارسال خواهد داشت.
بنا به مراتب نمايندگان تام الاختيار امضاكننده زير كه از طرف دولت هاي متبوع خود داراي اختيارات لازم مي باشد اين پروتكل را امضا نمودند.
وين بيست و چهارم آوريل يك هزار و سيصد و شصت و سه.

معاهده وين درباره روابط كنسولي.2

معاهده وين درباره روابط كنسولي

ماده 16- حق تقدم بين روساي پست هاي كنسولي 1- تقدم روساي پست هاي كنسولي در هر طبقه به ترتيب تاريخ اعطاي روانامه خواهد بود.
2- مع ذلک هرگاه رييس يك پست كنسولي پيش از دريافت روانامه براي انجام وظايف خود به طور موقت پذيرفته شود- حق تقدم او طبق تاريخ پذيرش موقت تعيين خواهد شد و اين حق بعد از اعطاي روانامه محفوظ خواهد ماند.
3- ترتيب تقدم بين دو يا چند رييس پست كنسولي كه در يك تاريخ روانامه يا پذيرش موقت دريافت داشته اند طبق تاريخي كه حكم مأموريت اسناد مشابه يا اعلاميه انتصاب (مذكور در بند 3 ماده 11) به دولت پذيرنده تقديم شده- تعيين مي گردد.
4- متصديان موقت پست هاي كنسولي از نظر تقدم بعد از اتمام روساي پست هاي كنسولي قرار مي گيرند ولي تقدم بين خود آن ها طبق تاريخي خواهد بود كه در آن تاريخ بنابر اعلاميه اي كه به موجب بند 2 ماده 15 داده مي شود به عنوان متصدي موقت پست كنسولي مشغول انجام وظيفه شده اند.
5- مأموران كنسولي افتخاري كه رياست پست هاي كنسولي را به عهده دارند در هر طبقه پس از روساي كاريري پست هاي كنسولي قرار مي گيرند و ترتيب تقدم آن ها طبق مقررات بندهاي فوق خواهد بود.
6- روساي پست هاي كنسولي بر مأموران كنسولي كه چنين مقامي را ندارند مقدم خواهند بود.

ماده 17- انجام اعمال ديپلماتيك توسط مأموران كنسولي 1- در قلمرو دولتي كه دولت فرستنده در آن مأموريت ديپلماتيك نداشته و مأموريت ديپلماتيك دولت ثالثي نيز نمايندگي آن را به عهده ندارد مأمور
كنسولي مي تواند با رضايت دولت پذيرنده و بدون آن كه در وضع كنسولي اول تغييري حاصل شود به انجام اعمال ديپلماتيك مجاز گردد. انجام اعمال ديپلماتيك توسط يك مأمور كنسولي به هيچ وجه حق تقاضاي استفاده از مزايا و مصونيت هاي ديپلماتيك را به او نمي دهد.
2- مأمور كنسولي مي تواند- پس از اعلام به دولت پذيرنده- نمايندگي دولت فرستنده را در هر يك از سازمآن هاي بين الدول عهده دار گردد در اين سمت مأمور حق برخورداري از مزايا و مصونيت هايي را كه به موجب عرف بين المللي يا به موجب موافقت نامه هاي بين المللي به چنين نماينده اي اعطا مي گردد- خواهد داشت. ليكن در مورد انجام وظايف كنسولي توسط او- از مصونيت قضايي بيش از آن چه كه به موجب كنوانسيون حاضر مأمور كنسولي اعطا مي شود- برخوردار نخواهد بود.

ماده 18- انتصاب شخص واحدي از طرف دو يا جند دولت به عنوان مأمور كنسولي. دو يا چند دولت مي توانند با رضايت دولت پذيرنده شخص واحدي را به عنوان مأمور كنسولي خود نزد دولت پذيرنده منصوب نمايند.

ماده 19- انتصاب كاركنان كنسولي 1- مشروط به رعايت مقررات مواد 20 و 22 و 23 دولت فرستنده در انتخاب كاركنان كنسولي آزاد است.
2- دولت فرستنده در مهلت كافي نام و نام خانوادگي و طبقه و رتبه كليه مأموران كنسولي به جز روساي پست كنسولي را به دولت پذيرنده اعلام مي نمايد. تا اين دولت به تواند در صورت تمايل- حقوقي را كه به موجب بند 3 ماده 23 به او اعطا شده است- اعمال كند.
3- در صورتي كه قوانين و مقررات دولت فرستنده ايجاب كند- اين دولت مي تواند جهت مأمور كنسولي كه رييس پست كنسولي نباشد- از دولت پذيرنده تقاضاي صدور روانامه نمايد.
4- هرگاه قوانين و مقررات دولت پذيرنده ايجاب كند- اين دولت مي تواند به مأمور كنسولي كه رييس پست كنسولي نباشد- روانامه اعطا نمايد.

ماده 20- تعداد كاركنان كنسولي در صورت عدم توافق سريع نسبت به تعداد كاركنان پست كنسولي دولت پذيرنده مي تواند خواستار شود كه تعداد كاركنان كنسولي با توجه به اوضاع و مقتضيات حوزه كنسولي و با توجه به نيازمنديهاي پست كنسولي از حدودي كه خود معقول و متعارف تلقي مي كند تجاوز ننمايد.

ماده 21- حق تقدم بين مأموران كنسولي يك پست كنسولي ترتيب تقدم مأموران كنسولي يك پست كنسولي و تغييراتي كه در آن ايجاد شود توسط مأموريت ديپلماتيك دولت فرستنده يا- اگر دولت مزبور مأموريت ديپلماتيك نزد دولت پذيرنده نداشته باشد- توسط رييس پست كنسولي مربوط به وزارت امور خارجه دولت پذيرنده يا به مقامي كه از طرف آن وزارت تعيين گرديده اعلام خواهد شد.

ماده 22- تابعيت مأموران كنسولي. 1- مأموران كنسولي علي الاصول بايد تابعيت دولت فرستنده را دارا باشند.

2- مأموران كنسولي را نمي توان جز با رضايت صريح دولت پذيرنده از بين اتباع آن دولت انتخاب نمود. دولت پذيرنده مي تواند در هر موقع رضايت خود را متمرد دارد.
3- دولت پذيرنده مي تواند همين حق را در مورد اتباع دولت ثالثي كه تابعيت دولت فرستنده را ندارد- براي خود حفظ كند.

ماده 23- اشخاصي كه نامطلوب اعلام مي شوند. 1- دولت پذيرنده مي تواند در هر زمان به دولت فرستنده اطلاع دهد كه يكي از مأموران كنسولي را شخصي نامطلوب مي داند يا هر يك از كاركنان ديگر كنسولي را غير قابل قبول مي شمارد در اين صورت دولت فرستنده حسب مورد شخص مورد نظر را فرا خوانده يا به مأموريت او در آن پست كنسولي پايان مي دهد.
2- اگر دولت فرستنده انجام تعهدات ناشي از بند اول اين ماده امتناع ورزد و يا اين تعهدات را در ظرف مهلتي معقول انجام ندهد- دولت پذيرنده مي تواند حسب مورد روانامه شخص مورد نظر را لغو كند- يا ديگر او را جز كاركنان پست كنسولي تلقي ننمايد.
3- شخصي كه به عنوان عضو يك پست كنسولي منصوب مي گردد ممكن است قبل از ورود به سرزمين دولت پذيرنده يا اگر در سرزمين اين دولت باشد بيش از اشتغال به وظايف خود در پست كنسولي- غير قابل قبول اعلام گردد. در اين صورت دولت فرستنده انتصاب او را لغو خواهد كرد.
4- در موارد مذكور در بندهاي 1 و 3 ماده حاضر دولت پذيرنده ملزم به ارايه دلايل تصميم خود نمي باشد.

ماده 24- اعلام انتصابات و ورود و خروج به دولت پذيرنده. 1- مراتب زير به وزارت امور خارجه دولت پذيرنده يا به مقامي كه توسط آن وزارت تعيين مي شود اعلام خواهد شد:
(الف)- انتصاب اعضا پست كنسولي- ورود آن ها پس از انتصاب به پست كنسولي - عزيمت قطعي و يا خاتمه مأموريت آن ها و هم چنين هر نوع تغييرات مربوط به وضع و موقعيت آن ها كه ممكن است طي انجام وظايف كنسولي روي دهد.
(ب)- ورود و عزيمت قطعي شخصي از افراد خانواده يكي از اعضا پست كنسولي كه اهل خانه او باشد و هم چنين در صورت اقتضا اين كه شخصي در شمار افراد خانواده يكي از اعضا پست كنسولي در آمده يا از آن خارج شده است.
(ج)- ورود و عزيمت قطعي خدمتكاران شخصي و در صورت اقتضا اتمام دوره خدمت آن ها در اين سمت.
(د) استخدام و خاتمه دادن به خدمت اشخاصي كه به عنوان عضو پست كنسولي يا به عنوان خدمتكار شخصي در قلمرو دولت پذيرنده اقامت دارند و از مزايا و مصونيت ها برخوردارند.
2- هر بار كه ممكن باشد قبلا هم- ورود و عزيمت قطعي بايد اعلام گردد.

قسمت دوم- خاتمه مأموريت كنسولي
ماده 25- خاتمه مأموريت اعضا پست كنسولي. وظايف يك عضو پست كنسولي از جمله در موارد زير خاتمه مي پذيرد:
(الف)- با اعلام دولت فرستنده به دولت پذيرنده داير بر اين كه مأموريت او پايان يافته است.
(ب)- با لغو روانامه.
(ج)- با اعلام دولت پذيرنده به دولت فرستنده مبني بر اين كه دولت پذيرنده ديگر عضو مزبور را جزو كاركنان كنسولي محسوب نمي دارد.

ماده 26- عزيمت از سرزمين دولت پذيرنده. دولت پذيرنده حتي هنگام بروز منازعات مسلحانه با اعضا پست كنسولي و به خدمتكاران شخصي غير از آن هايي كه تابعيت دولت پذيرنده را دارنده و هم چنين به افراد خانواده هايشان كه اهل خانه آن ها هستند بدون توجه به تابعيت آنان فرصت و تسهيلات لازم را خواهد داد تا به توانند مقدمات عزيمت خود را فراهم آورده و پس از خاتمه خدمتشان در اولين فرصت ممكن سرزمين دولت پذيرنده را ترك كنند. دولت پذيرنده به ويژه در صورت احتياج وسايل حمل و نقل لازم جهت آن ها و اموالشان را- به غير از اموالي كه در سرزمين دولت پذيرنده تهيه شده و صدور آن به هنگام خروج ممنوع است- در اختيار آن ها قرار خواهد داد.

ماده 27- حفاظت از اماكن و بايگاني كنسولي و منافع دولت فرستنده در شرايط استثنايي 1- در صورت قطع روابط كنسولي بين دو دولت:
الف- دولت پذيرنده حتي در صورت بروز منازعات مسلحانه اماكن كنسولي و اموال پست كنسولي و بايگاني كنسولي را مورد حمايت و حفاظت قرار خواهد داد.
ب- دولت فرستنده مي تواند حفاظت از اماكن كنسولي و اموال موجود در آن و بايگاني كنسولي را به عهده دولت ثالثي كه مورد قبول دولت پذيرنده باشد بگذارد.
ج- دولت فرستنده مي تواند يك دولت ثالث را كه مورد قبول دولت پذيرنده است عهده دار حفاظت از منافع خود و اتباعش بنمايد.
2- در صورت بسته شدن يك پست كنسولي به طور موقت يا دايم- مقررات قسمت الف بند 1 ماده حاضر مجري خواهد بود- علاوه بر اين:
الف- هر چند كه دولت فرستنده نزد دولت پذيرنده مأموريت ديپلماتيك نداشته باشد، هرگاه در سرزمين آن دولت داراي پست كنسولي ديگري باشد ممكن است حفاظت از اماكن پست كنسولي بسته شده و اموال موجود در آن و بايگاني كنسولي به عهده پست كنسولي اخير گذاشته شود و در صورت رضايت دولت پذيرنده انجام وظايف حوزه پست كنسولي تعطيل شده- به آن محول گردد، يا

ب- در صورتي كه دولت فرستنده مأموريت ديپلماتيك و پست كنسولي ديگري نزد دولت پذيرنده نداشته باشد مقررات قسمتهاي ب و ج بند 1 ماده حاضر مجري خواهد بود.

فصل دو تسهيلات- مزايا و مصونيت هاي پست هاي كنسولي و مأموران كنسولي كاريري و ساير اعضا پست كنسولي
قسمت اول- تسهيلات- مزايا و مصونيت هاي مربوط به پست كنسولي

ماده 28- تسهيلات اعطايي به پست كنسولي جهت انجام امور دولت پذيرنده، كليه تسهيلات لازم را جهت انجام امور پست كنسولي اعطا خواهد نمود.

ماده 29- استفاده از پرچم و علامت ملي 1- دولت فرستنده طبق مقررات ماده حاضر حق دارد در قلمرو دولت پذيرنده از پرچم و علامت ملي خود استفاده نمايد.
2- پرچم دولت فرستنده و علامت ملي آن را مي توان بر فراز و بر در ورودي عمارتي كه پست كنسولي در آن مستقر شده و هم چنين در اقامتگاه رييس پست كنسولي و بر وسايط نقليه او هنگامي كه براي امور اداري مورد استفاده واقع مي شود بر افراشته و يا نصب نمود.
3- در اعمال حقي كه به موجب ماده حاضر اعطا گرديده است قوانين و مقررات و عرف دولت پذيرنده بايد مراعات گردد.

ماده 30- مسكن 1- دولت پذيرنده بايد در حدود قوانين و مقررات خود موجبات تسهيل تمليك دولت فرستنده را از لحاظ اماكن مورد احتياج پست كنسولي در سرزمين خود فراهم نمايد و يا در تحصيل اين اماكن از طريق ديگر به دولت فرستنده ياري كند.
2- دولت پذيرنده هم چنين در صورت لزوم بايد پست كنسولي را در تهيه مسكن مناسب براي اعضاي خود ياري نمايد.

ماده 31- مصونيت اماكن كنسولي از تعرض 1- اماكن كنسولي تا حدود مقرر در ماده حاضر مصونيت دارند.
2- مقامات پذيرنده نمي توانند به آن قسمت از اماكن كنسولي كه منحصرا براي انجام امور پست كنسولي مورد استفاده قرار مي گيرد- داخل شوند مگر با رضايت رييس پست كنسولي يا شخصي كه از طرف او تعيين مي شود يا رييس مأموريت ديپلماتيك دولت فرستنده. ليكن در صورت وقوع آتش سوزي يا حوادث ناگوار ديگري كه مستلزم اقدامات حفاظتي فوري باشد رضايت رييس پست كنسولي را مي توان كسب شده فرض نمود.
3- تحت مقررات بند 2 ماده حاضر دولت پذيرنده وظيفه اي خاص دارد كليه تدابير لازم را به منظور اين كه اماكن كنسولي مورد تجاوز و خسارت قرار نگرفته و آرامش و شؤون آن متزلزل نگردد اتخاذ نمايد.
4- اماكن كنسولي و اسباب و اثاثه آن و اموال پست كنسولي و وسايل نقليه آن از هر نوع مصادر به منظور دفاع ملي يا انتفاع عمومي مصون خواهد بود. هرگاه براي اين مقاصد سلب مالكيت ضروري باشد كليه تدابير ممكن جهت اعتراض ايجاد موانع در راه انجام وظايف كنسولي اتخاذ خواهد شد و غرامت فوري و مناسب و كافي به دولت فرستنده پرداخت خواهد گرديد.

ماده 32- معافيت مالياتي اماكن كنسولي 1- اماكن كنسولي و محل اقامت رييس كاريري پست كنسولي كه مالك يا مستاجري آن دولت فرستنده يا نماينده آن مي باشد از پرداخت هر نوع ماليات و عوارض مملكتي و منطقه اي و يا شهري معاف خواهد بود. مگر آن كه دريافت اين ماليات ها يا عوارض در ازای انجام خدمات خاص باشد.
2- در صورتي كه طبق قوانين و مقررات دولت پذيرنده پرداخت اين ماليات ها و عوارض به عهده شخصي باشد كه با دولت فرستنده يا با نماينده آن معامله مي كند- معافيت مالياتي موضوع بند 1 ماده حاضر منتفي خواهد بود.

ماده 33- مصونيت بايگاني و اسناد كنسولي از تعرض بايگاني و اسناد كنسولي در هر زمان و در هر مكان از تعرض مصون خواهد بود.

ماده 34- آزادي رفت و آمد دولت پذيرنده آزادي رفت و آمد و مسافرت تمام اعضاي پست كنسولي را در سرزمين خود با رعايت قوانين و مقررات مربوط به مناطقي كه ورود بدان از لحاظ امنيت ملي ممنوع بوده و يا تابع مقررات خاصي است تامين مي نمايد.

ماده 35- آزادي ارتباطات. 1- دولت پذيرنده آزادي ارتباطات پست كنسولي را براي مقاصد رسمي اجازه داده و حمايت خواهد نمود. پست كنسولي به منظور برقراري ارتباط با حكومت و مأموريت هاي ديپلماتيك و ديگر پست هاي كنسولي دولت فرستنده در هر جا كه باشد مي توانند از تمام وسايل ارتباطي لازم من جمله از پيک هاي ديپلماتيك يا كنسولي و هم چنين كيسه هاي ديپلماتيك يا كنسولي و پيام هاي تكدت يا رمز استفاده كند. ليكن پست كنسولي فقط با رضايت دولت پذيرنده مي تواند اقدام به نصب و استفاده از دستگاه فرستنده راديويي نمايد.
2- مكاتبات رسمي پست كنسولي مصون از تعرض خواهد بود. مكاتبات رسمي عبارت است از كليه مكاتباتي كه مربوط به پست كنسولي و وظايف آن مي باشد.
3- كيسه كنسولي نبايد باز يا توقيف شود. معهذا هرگاه مقامات ذی صلاحيت دولت پذيرنده دلايل كافي داشته باشند كه كيسه كنسولي حاوي چيزي غير از مكاتبات و اسناد يا اقلام مذكور در بند 4 ماده حاضر است- مي توانند تقاضا كنند كه كيسه مزبور توسط نماينده مجاز دولت فرستنده در حضور آن ها باز شود. اگر اين تقاضا از طرف مقامات دولت فرستنده رد شود كيسه مزبور به مبدا آن عودت داده خواهد شد.
4- بسته هاي جز كيسه كنسولي بايد داراي علامات خارجي مشهود و مشخص كيفيت آن بوده- فقط حاوي مكاتبات رسمي و اسناد يا اشيايي كه منحصرا مورد استعمال رسمي دارند باشد.
5- پيك كنسولي بايد داراي مدرك رسمي حاكي از سمت وي و تعداد بسته هاي جز كيسه كنسولي باشد. بدون كسب رضايت دولت پذيرنده پيك كنسولي نبايد از اتباع دولت اخير بوده يا به استثناي موردي كه پيك مزبور از اتباع دولت فرستنده باشد- در قلمرو دولت پذيرنده اقامت دايمي داشته باشد. پيك كنسولي در انجام وظايف خود مورد حمايت دولت پذيرنده خواهد بود. شخص پيك مصون از تعرض مي باشد و به هيچ نحو نمي توان او را توقيف يا زنداني نمود
6- دولت فرستنده و مأموريت هاي ديپلماتيك و هم چنين پست هاي كنسولي آن مي توانند پيک هاي كنسولي مخصوص تعيين نمايند- در اين مورد نيز مقررات بند 5 ماده حاضر و مصونيت هاي مندرج در آن فقط تا زماني كه پيك مزبور كيسه كنسولي خود را به مقصد مي رساند- جاري خواهد بود.
7- كيسه كنسولي را مي توان به فرمانده كشتي يا هواپيماي بازرگاني كه بايد در يك محل ورودي مجاز توقف كند سپرد0 فرمانده مزبور بايد داراي مدارك رسمي حاكي از تعداد بسته هاي جز كيسه كنسولي باشد. ليكن وي پيك كنسولي تلقي نخواهد شد. پست كنسولي مي تواند متعاقبا ترتيباتي كه با مقامات ذی صلاحيت محلي مي دهد يكي از اعضاي خود را براي دريافت مستقيم و آزادانه كيسه كنسولي از شخص
فرمانده كشتي يا هواپيما اعزام دارد.

ماده 36- ارتباط و تماس با اتباع دولت فرستنده. 1- به منظور تسهيل انجام وظايف پست كنسولي در مورد اتباع دولت فرستنده.

الف- مأموران كنسولي آزاد خواهند بود كه اتباع دولت فرستنده ارتباط برقرار كنند و به آن ها دسترسي داشته باشند. اتباع دولت فرستنده نيز در
مورد برقراري ارتباط با مأمورين كنسولي دولت متبوع خود و دسترسي داشتن با آن ها از همان آزادي برخوردار خواهند بود.
ب- در صورتي كه در حوزه كنسولي- يكي از اتباع دولت فرستنده توقيف يا زنداني و يا در انتظار محاكمه بازداشت و يا به هر صورت ديگر توقيف شده باشد مقامات صلاحيتدار دولت پذيرنده بنا به تقاضاي ذی نفع بدون تاخير مراتب را به پست كنسولي دولت فرستنده اطلاع خواهند داد. مراسلات و مكاتبات شخص توقيف يا زنداني يا بازداشت شده خطاب به پست كنسولي بدون تاخير توسط مقامات مذكور ارسال خواهد شد. مقامات مذكور حقوقي را كه شخص ذی نفع به موجب اين بند داراست- به اطلاع خواهند رسانيد.

ج- مأموران كنسولي حق خواهند داشت تبعه دولت فرستنده را كه زنداني يا بازداشت يا توقيف شده است ملاقات و با او مذاكره و مكاتبه نمايند و ترتيب نمايندگي قانوني او را بدهند. مأموران كنسولي هم چنين حق خواهند داشت هر تبعه دولت فرستنده را كه طبق راي دادگاه در حوزه كنسولي آن ها زنداني يا توقيف يا پس از محاكمه بازداشت شده است ملاقات كنند. ليكن هرگاه تبعه دولت فرستنده كه زنداني يا توقيف يا بازداشت شده است صريحا نسبت به اقدام مأموران كنسولي از طرف مخالفت ورزد مأموران كنسولي از اين كار خودداري خواهند نمود.
2- حقوق مذكور در بند يك اين ماده در حدود قوانين و مقررات دولت پذيرنده اعمال خواهد شد. معهذا قوانين و مقررات مزبور بايد هدف هايي را كه حقوق مندرج در اين ماده براي نيل به آن پيش بيني شده- مسير سازد.

ماده 37- اطلاعات مربوط به فوت و قيمومت و سرپرستي و غرق كشتي و سانحه هوايي. هرگاه مقامات صلاحيت دار دولت پذيرنده اطلاعات مربوط را در دست داشته باشند موظفند:
الف- در صورت فوت يكي از اتباع دولت فرستنده- مراتب را بدون تاخير به پست كنسولي كه فوت در حوزه آن رخ داده- اطلاع دهند.
ب- در هر مورد كه نصب قيم يا سرپرست به نفع تبعه صغير يا محجور دولت فرستنده مقتضي باشد بايد موضوع را بدون تاخير به پست كنسولي ذی صلاحيت اطلاع دهند. ليكن اجراي قوانين و مقررات دولت پذيرنده در مورد نصب اين قيم يا سرپرست محفوظ خواهد ماند.
ج- هرگاه يك كشتي كه داراي تابعيت دولت فرستنده است در درياي سرزمين دولت پذيرنده يا در آبهاي داخلي آن غرق شود يا به گل بنشيند و هم چنين اگر هواپيمايي كه نزد دولت فرستنده به ثبت رسيده است در سرزمين دولت پذيرنده دچار سانحه اي گردد بايد موضوع را بدون تاخير به نزديكترين پست كنسولي محل واقعه اطلاع دهند.

ماده 38- ارتباط با مقامات دولت پذيرنده. مأموران كنسولي مي توانند در انجام وظايف خود به مقامات زير رجوع نمايند:

الف- مقامات صلاحيتدار محل حوزه كنسولي خود.
ب- مقامات مركزي صلاحيتدار دولت پذيرنده تا حدودي كه در قوانين و مقررات و عرف دولت پذيرنده يا در موافقت نامه هاي بين المللي مربوطه مجاز باشد.

ماده 39- حقوق و عوارض كنسولي. 1- پست كنسولي مي تواند حقوق و عوارضي را كه به موجب قوانين و مقررات دولت فرستنده براي امور كنسولي پيش بيني گرديده در سرزمين دولت پذيرنده دريافت نمايد.
2- مبالغي كه به صورت حقوق و عوارض كنسولي مذكور در بند 1 ماده حاضر جمع آوري مي شود و هم چنين رسيده هاي مربوط به آن از شمول هر نوع عوارض و ماليات در دولت پذيرنده معاف خواهد بود.

قسمت دوم: تسهيلات، مزايا و مصونيت هاي مأموران كنسولي كاريري و ديگر اعضاي پست كنسولي ماده 40 - حمايت از مأموران كنسولي. دولت پذيرنده با مأموران كنسولي رفتار محترمانه اي كه در شأن آن ها است خواهد داشت و اقدامات لازم براي ممانعت از وارد آمدن لطمه به شخص آزادي و حيثيت آن ها اتخاذ خواهد كرد.

ماده 41- مصونيت شخصي مأموران كنسولي از تعرض. 1- مأموران كنسولي را نمي توان مگر در صورت ارتكاب جنايتي بزرگ (درجه يك) و متعاقب تصميم مقام قضايي صلاحيتدار توقيف يا در انتظار محاكمه بازداشت نمود.
2- به استثناي مورد مذكور در بند 1 ماده حاضر- مأموران كنسولي نمي توان زنداني نمود يا آزادي شخصي آن ها را به نحو ديگري محدود ساخت مگر در اجراي يك تصميم قضايي كه جنبه قطعي داشته باشد.
3- اگر مأمور كنسولي تحت تعقيب جزايي قرار گيرد بايد نزد مقامات صلاحيتدار حاضر شود. مع ذلك اين تعقيب بايد با رعايت احترامي كه در شان مقام رسمي مأمور كنسولي است- به عمل آيد و جز در مورد مذكور در بند 1 ماده حاضر تا حد امكان كمتر مانع از انجام وظايف كنسولي او گردد. هنگامي كه در شرايط مذكور در بند 1 اين ماده بازداشت مأمور كنسولي ضروري باشد رسيدگي به دعواي اقامه شده عليه او بايد هر چه زودتر شروع گردد.

ماده 42- اعلام موارد توقيف و بازداشت و تعقيب. در صورت توقيف يا بازداشت يك از كاركنان كنسولي يا تعقيب جزايي عليه او- دولت پذيرنده فورا موضوع را به رييس پست كنسولي مربوط اطلاع خواهد داد اگر شخص اخيرالذكر خود موضوع اين گونه اقدامات قرار گيرد- دولت پذيرنده مراتب را از مجراي ديپلماتيك به اطلاع دولت فرستنده خواهد رسانيد.

ماده 43- مصونيت قضايي. 1- مأموران كنسولي و كارمندان كنسولي در مورد اعمالي كه در انجام وظايف كنسولي خود به عمل مي آورند در برابر مقامات قضايي يا اداري دولت پذيرنده مصونيت قضايي خواهند داشت.

2- مع ذلک مقررات بند 1 ماده حاضر شامل دعاوي حقوقي زير نمي شوند:

الف- دعواي حقوقي ناشي از قراردادي كه توسط يك مأمور كنسولي كارمند كنسولي منعقد گرديده لكن او قرارداد مزبور را تصريحا به عنوان نماينده و كارگزار دولت فرستنده منعقد نساخته است.
ب- دعواي حقوقي شخص ثالث در مورد خسارت ناشي از تصادف وسيله نقليه و كشتي يا هواپيما، در قلمرو دولت پذيرنده.

ماده 44- الزام به اداي شهادت. 1- اعضاي پست كنسولي را مي توان به عنوان شهادت در محاكمه قضايي يا اداري احضار نمود. كارمندان كنسولي و خدمتگزاران نمي توانند مگر در موارد مذكور در بند 3 اين ماده از اداي شهادت خودداري كنند. هرگاه مأمور كنسولي از اداي شهادت خودداري كند هيچ نوع اقدام قهري يا مجازات در باره او به عمل نخواهد آمد.
2- مقامي كه از مأمور كنسولي تقاضاي شهادت مي نمايد- بايد از مداخله در انجام وظايف او احتراز نمايد- مقام فوق الذكر مي تواند در صورت امكان شهادت را در محل اقامت مأمور يا در پست كنسولي استماع يا به صورت شهادت كتبي بپذيرد.
3- اعضا يك پست كنسولي موظف نيستند در مورد اموري كه به انجام وظايف آن ها ارتباط پيدا مي كند شهادت داده و مكاتبات و اسناد رسمي مربوط به آن را ارايه دهند و هم چنين حق دارند از اداي شهادت به عنوان كارشناس حقوق داخلي دولت فرستنده امتناع ورزند.

ماده 45- سلب مزايا و مصونيت ها 1- دولت فرستنده مي تواند هر يك از مزايا و مصونيت هاي مذكور را در مواد 41 و 43 و 44 را از يك عضو پست كنسولي سلب كند.
2- سلب مزايا و مصونيت ها در تمام موارد با رعايت مقررات بند 3 ماده حاضر بايد صريح بوده و كتبا به دولت پذيرنده ابلاغ گردد.
3- هرگاه مأمور كنسولي يا كارمند كنسولي در خصوص موضوعي اقامه دعوي نمايد مه طبق ماده 43 مي تواند در آن موضوع از مصونيت قضايي برخوردار باشد - در اين صورت نمي تواند در مورد هر گونه دعاوي متقابل كه مستقيما با دعواي اصلي مربوط مي شود به مصونيت قضايي استناد نمايد.
4- سلب مصونيت قضايي به منظور دادرسي حقوقي يا اداري در حكم سلب مصونيت از اقدامات اجرايي ناشي از حكم دادگاه نخواهد بود. در مورد اين گونه اقدامات اجرايي- سلب مصونيت بايد جداگانه صورت گيرد.

ماده 46- معافيت از مقررات ثبت نام بيگانگان و پروانه اقامت 1- مأموران و كارمندان كنسولي و اعضا خانواده آن ها كه اصل خانه آن ها باشند از كليه تعهدات ناشي از قوانين و مقررات دولت پذيرنده در خصوص ثبت نام بيگانگان و پروانه اقامت معاف خواهند بود.
2- مع ذلک مقررات بند 1 ماده حاضر شامل يك كارمند كنسولي كه كارمند دايمي دولت فرستنده نبوده يا در سرزمين دولت پذيرنده به كار خصوصي انتفاعي اشتغال دارد و هم چنين شامل اعضاي خانواده او نخواهد بود.

ماده 47- معافيت از پروانه كار 1- اعضا پست كنسولي در مورد خدماتي كه براي دولت فرستنده انجام مي دهند از هر گونه الزامات مربوط به پروانه كار كه به موجب قوانين و مقررات دولت پذيرنده درباره استخدام كاركنان بيگانه وضع مي گردد- معاف خواهند بود.
2- خدمتكاران شخصي مأموران كنسولي و كارمندان كنسولي نيز اگر دولت قلمرو پذيرنده به هيچ گونه كار انتفاعي اشتغال نداشته باشند از الزامات مذكور در بند 1 ماده حاضر معاف خواهند بود.

ماده 48- معافيت از مقررات بيمه اجتماعي 1- تحت مقررات بند 3 ماده حاضر اعضا پست كنسولي در مورد خدماتي كه براي دولت فرستنده انجام مي دهند اعضا خانواده آن ها كه اهل خانه آن ها باشند از مقررات بيمه اجتماعي كه ممكن است در سرزمين دولت پذيرنده مجري باشد- معاف خواهند بود.
2- معافيت مقرر در بند 1 ماده حاضر شامل خدمتكاران شخصي كه منحصرا در استخدام اعضاي پست كنسولي هستند نيز مي گردد- مشروط بر آن كه:

الف- خدمتكاران مذكور تابعيت دولت پذيرنده را نداشته يا در سرزمين آن دولت مقيم دايم نباشند.

ب- مقررات بيمه هاي اجتماعي دولت فرستنده يا يكي از دولت ثالث در مورد خدمتكاران مذكور اعمال گردد.

3- اعضا پست كنسولي بايد در مورد اشخاصي كه در خدمت آن ها هستند و مشمول معافيت مذكور در بند 2 ماده حاضر نمي باشند تكاليف ناشي از مقررات بيمه هاي اجتماعي دولت پذيرنده را كه به كار فرمايان تحميل مي شود- رعايت نمايند.
4- معافيت مذكور در بندهاي 1 و 2 ماده حاضر مانع از قبول اختياري و استفاده از مقررات بيمه هاي اجتماعي دولت پذيرنده تا حدودي كه مورد قبول اين دولت باشد نخواهد بود.

ماده 49- معافيت مالياتي 1- مأموران كنسولي و كارمندان كنسولي و هم چنين اعضا خانواده آن ها كه اهل خانه آن ها هستند از پرداخت كليه عوارض و ماليات هاي شخصي يا مالي يا مملكتي يا منطقه اي يا شهري جز در موارد زير معاف خواهند بود.
الف- ماليات هاي غير مستقيم كه معمولا جزو قيمت كالا يا خدمات محسوب مي شود.

ب- عوارض و ماليات هاي مربوط به اموال غير منقول خصوصي واقع در سرزمين دولت پذيرنده با رعايت مقررات ماده 32
ج- ماليات بر ارث و عوارض مربوط به انتقال كه از طرف دولت پذيرنده دريافت مي گردد با رعايت مقررات بند (ب) ماده 51.
د- عوارض و ماليات هاي ماخوذه از درآمدهاي شخصي از جمله سود سرمايه حاصل در قلمرو دولت پذيرنده و هم چنين ماليات بر سرمايه هاي به كارافتاده در بنگاه هاي تجارتي يا مالي آن دولت.
ه- ماليات و عوارضي كه در قبال انجام خدمات خاص وصول مي شوند.
و- هزينه هاي ثبت و دادرسي و رهن و تمبر با رعايت مقررات ماده 32
2- خدمه از پرداخت ماليات و عوارض بابت مزدي كه در قبال انجام وظيفه دريافت مي دارند- معاف مي باشند.
3- اعضا پست كنسولي كه اشخاصي را كه دستمزد يا حقوق آن ها در سرزمين دولت پذيرنده از ماليات بر درآمد معاف نيست استخدام مي نمايند- بايد تكاليفي را كه قوانين و مقررات دولت پذيرنده در مورد دريافت ماليات بر درآمد به عهده كارفرمايان گذارده- رعايت كنند-.

ماده 50- معافيت از حقوق گمركي و بازرسي گمركي 1- دولت پذيرنده طبق قوانين و مقرراتي كه ممكن است وضع نمايد ورود اشيا زير را با معافيت از حقوق گمركي و عوارض و ساير هزينه هاي فرعي- جز مخارج انبارداري و باربري و هزينه هاي ناشي از خدمات مشابه- اجازه خواهد داد.
الف- اشيا مورد استفاده رسمي پست كنسولي.
ب- اشيا مورد استفاده شخصي مأمور كنسولي و يا اعضا خانواده او كه اهل خانه او هستند از جمله اثاثه اي كه براي منزل خود لازم دارد. اشيا مصرفي نبايد از مقداري كه براي استفاده مستقيم اشخاص ذی نفع لازم است تجاوز كند.
2- كارمنداني كنسولي از مزايا و معافيت هاي مذكور در بند 1 ماده حاضر در مورد اشيايي كه هنگام استقرار اوليه خود وارد مي كنند برخوردار مي باشند.
3- اثاثه شخصي همراه مأموران كنسولي و اعضا خانواده آن ها كه اهل خانواده آن ها هستند از بازرسي گمركي معاف خواهد بود مگر اين كه دلايل جدي دال بر وجود اشيايي در آن كه مشمول معافيت هاي مندرج در قسمت (ب) بند 1 ماده حاضر نيست در دست بوده و يا صدور آن اشيا به موجب قوانين و مقررات دولت پذيرنده ممنوع يا مشمول قوانين و مقررات قرنطينه باشد. اين بازرسي در حضور مأمور كنسولي يا عضو ذی نفع خانواده او به عمل خواهد آمد.

ماده 51- ماترك عضو پست كنسولي يا عضو خانواده او. در صورت فوت عضو پست كنسولي يا عضوي از خانواده او كه اهل خانه او باشد دولت پذيرنده ملزم است:
الف- خروج اموال منقول متوفي را به استثناي اموال منقولي كه در قلمرو دولت پذيرنده تحصيل شده و در زمان فوت او ممنوع الصدور بوده است اجازه دهد.
ب- از اموال منقولي كه وجود آن در قلمرو دولت پذيرنده صرفا به نسبت حضور متوفي در آن جا به عنوان عضو پست كنسولي يا عضو خانواده يك عضو پست كنسولي بوده حقوق و عوارض مملكتي يا منطقه اي يا شهري مربوط به ارث و انتقال اخذ نخواهد كرد.

ماده 52- معافيت از خدمات و كمكهاي شخصي. دولت پذيرنده اعضا پست كنسولي و اعضا خانواده آن ها را كه اهل خانه آن ها هستند از انجام خدمات شخصي و خدمات عمومي بهر صورت و شكل و الزامات نظامي از قبيل مصادره و بيگاري و اسكان افراد نظامي معاف خواهد داشت.

ماده 53- آغاز و پايان مزايا و مصونيت هاي كنسولي. 1- هر عضو پست كنسولي به مجرد ورود به سرزمين دولت پذيرنده جهت تصدي مأموريت خود يا اگر قبلا در سرزمين آن دولت باشد- از لحظه اي كه در پست كنسولي مربوط شروع به انجام وظيفه مي كند- از مزايا و مصونيت هاي مذكور در اين كنوانسيون بهره مند خواهند شد.

2- اعضای خانواده كنسولي كه اهل خانه او هستند و هم چنين خدمت كاران شخصي او از تاريخي كه عضو پست كنسولي نام برده بر طبق مقررات بند يك ماده حاضر از مزايا و مصونيت برخوردار شده يا از تاريخ ورود آن ها به سرزمين دولت پذيرنده يا از تاريخي كه آن ها جزو اعضاي خانواده يا جزو خدمتكاران شخصي عضو پست كنسولي مزبور درآمده اند (هر تاريخي كه موخر باشد) از مزايا و مصونيت هاي مذكور در اين كنوانسيون بهره مند خواهند شد.
3- وقتي كه مأموريت عضو پست كنسولي پايان مي يابد مزايا و مصونيت هاي او و اعضا خانواده او كه اهل خانه وي هستند و هم چنين خدمتكاران شخصي او از لحظه اي كه شخص مربوط سرزمين دولت پذيرنده را ترك مي كند يا پس از انقضاي مهلت مناسبي كه بدين منظور به او داده شده است (هر تاريخي كه مقدم باشد) طبيعتا قطع خواهد شد. ليكن اين مزايا و مصونيت ها حتي در صورت وجود منازعات مسلحانه تا اين مواعد ادامه خواهد داشت. مزايا و مصونيت هاي اشخاص مذكور در بند 2 ماده حاضر از تاريخي كه آن ها ديگر اهل خانه عضو پست كنسولي نباشند يا از خدمت او بر كنار شوند قطع مي گردد مع ذلک بديهي است كه اگر اين اشخاص قصد داشته باشند سرزمين دولت پذيرنده را ظرف مهلت مناسبي پس از تاريخ مزبور ترك كنند مزايا و مصونيت هاي ايشان تا زمان عزيمت ادامه خواهد يافت.
4- مع هذا مصونيت قضايي نسبت به اعمالي كه مأمور كنسولي يا كارمند كنسولي در اجراي وظايف خود انجام داده- بدون محدوديت زماني همچنان ادامه خواهد يافت.
5- در صورت فوت يك عضو پست كنسولي- اعضا خانواده او كه اهل خانه او هستند همچنان از مزايا و مصونيت هاي اعطا شده به آن ها تا وقتي كه سرزمين دولت پذيرنده را ترك كنند يا تا انقضاي مهلت مناسبي كه بدين منظور به آن ها داده شده است (هر تاريخي كه مقدم باشد) بهره مند خواهند بود.

ماده 54- تكاليف دولت هاي ثالث. 1- اگر مأمور كنسولي قصد تصدي پست يا مراجعت به محل مأموريت خود يا براي مراجعت به قلمرو دولت فرستنده از سرزمين دولت ثالثي كه در صورت لزوم براي او رواديد صادر نموده عبور مي كند يا در آن جا حضور دارد دولت ثالث كليه مصونيت هاي مذكور در ساير مواد اين كنوانسيون را كه براي تامين عبور يا بازگشت مأمور كنسولي لازم باشد به او اعطا خواهد نمود. همين مقررات از طرف دولت ثالث در مورد اعضاي خانواده مأمور كنسولي كه اهل خانه او هستند و مزايا و مصونيت ها بهره مندند و همراه مأمور كنسولي مي باشند يا براي پيوستند به او يا مراجعت به سرزمين دولت فرستنده جداگانه مسافرت مي كنند اعمال خواهد شد.
2- دولت هاي ثالث نبايد در شرايط مشابه آن چه در بند اول ماده حاضر مقرر است عبور ساير اعضاي پست كنسولي يا اعضاي خانواده آن ها را كه اهل خانه آن ها هستند از سرزمين خود دچار اشكال سازند.
3- دولت هاي ثالث نسبت به مكاتبات و ساير ارتباطات رسمي از جمله پيام هاي تكدت و رمز كه از خاك آن ها مي گذرد همان آزادي و حمايتي را اعطا خواهند كرد كه دولت پذيرنده طبق اين كنوانسيون ملزم به رعايت آن است و نسبت به پيک هاي كنسولي كه در صورت لزوم رواديد تحصيل كرده اند و نسبت به كيسه هاي كنسولي عبور همان مصونيت از تعرض و حمايتي را كه دولت پذيرنده طبق اين كنوانسيون ملزم به رعايت آن است- اعطا خواهند كرد.
4- تكاليف دولت هاي ثالث طبق بندهاي 1 و 2 و 3 ماده حاضر هم چنين نسبت به اشخاص مذكور در اين بندها و ارتباطات رسمي و كيسه هاي كنسولي نيز كه به علت تفورس ماژورت در سرزمين دولت ثالث پذيرنده.

ماده 55- احترام به قوانين و مقررات دولت پذيرنده. 1- كليه اشخاصي كه از مزايا و مصونيت ها بهره مند مي باشند بدون آن كه به مزايا و مصونيت هاي آنان لطمه اي وارد آيد مكلفند قوانين و مقررات دولت پذيرنده را محترم شمرده و از مداخله در امور داخلي آن دولت خودداري كنند.
2- اماكن كنسولي طوري مورد استفاده قرار خواهد گرفت كه با انجام وظايف كنسولي مغاير نباشد.
3- مقررات بند 2 ماده حاضر مانع از آن نخواهد بود كه دفاتر سازمآن ها يا آژانس هاي ديگر در قسمتي از بناهايي كه اماكن كنسولي در آن قرار دارد مستقر گردد مشروط بر آن كه اماكني كه به اين امور اختصاص داده مي شود از اماكن مورد استفاده پست كنسولي مجزا باشد. در اين صورت از لحاظ اين كنوانسيون دفاتر مزبور به عنوان قسمتي از اماكن كنسولي تقلي نخواهد شد.

ماده 56- بيمه خسارات وارده به شخص ثالث. اعضاي پست كنسولي بايد خود را با الزامات قوانين و مقررات دولت پذيرنده در مورد بيمه خسارات وارد به شخص ثالث ناشي از استفاده از وسيله نقليه زميني و كشتي يا هواپيما منطبق سازند.

ماده 57- مقررات خاص درباره اشتغال به امور خصوصي انتفاعي. 1- مأموران كنسولي كاريري نبايد در سرزمين دولت پذيرنده مبادرت به فعاليت حرفه اي يا تجارتي به قصد انتفاع شخصي به نمايند.
2- مزايا و مصونيت هاي مذكور در اين فصل به اشخاص زير اعطا نخواهد شد:

الف- كارمندان كنسولي يا خدمه كنسولگري كه در قلمرو دولت پذيرنده يا مشاغل خصوصي انتفاعي اشتغال دارند.
ب- اعضا خانواده يكي از اشخاص مذكور در قسمت الف اين بند يا خدمتكاران شخصي او.
ج- اعضا خانواده عضو پست كنسولي كه خود آن ها در قلمرو دولت پذيرنده به مشاغل خصوصي انتفاعي اشتغال دارند.

فصل سوم- رژيم مربوط به مأموران كنسولي افتخاري و پست هاي كنسولي كه تحت رياست اين قبيل مأموران است
ماده 58- مقررات عمومي مربوط به تسهيلات و مزايا و مصونيت ها 1- مواد 28- 29- 30- 34- 35- 36- 37- 38- و 39 و بند 3 ماده 54 و بندهاي 2 و 3 ماده 55 در مورد پست هاي كنسولي كه رياست آن ها با مأموران كنسولي افتخاري است مجري خواهد بود. به علاوه تسهيلات و مزايا و مصونيت هاي اين قبيل پست هاي كنسولي بر طبق مواد 59- 60- 61 و 62 خواهد بود.
2- مواد 42 و 43 و بند 3 ماده 44 و مواد 45 و 53 و بند 1 ماده 55 در مورد مأموران كنسولي افتخاري مجري مي باشد. تسهيلات و مزايا و مصونيت هاي اين قبيل مأموران كنسولي بر طبق مواد 63- 64- 65- 66 و 67 خواهد بود.
3- مزايا و مصونيت هاي مذكور در كنوانسيون حاضر به اعضاي خانواده مأمور كنسولي افتخاري و يا به اعضاي خانواده كارمند كنسولي مشاغل در يك پست كنسولي كه در راس آن مأمور كنسولي افتخاري قرار دارد تعلق نخواهد گرفت.
4- مبادله كيسه هاي كنسولي بين دو پست كنسولي واقع در سرزمين هاي دو دولت مختلف كه رياست آن ها با مأموران كنسولي افتخاري است بدون رضايت دو دولت پذيرنده مجاز نخواهد بود.

ماده 59- حمايت از اماكن كنسولي دولت پذيرنده اقدامات لازم را به عمل خواهد آورد كه اماكن پست كنسولي تحت رياست مأمور كنسولي افتخاري حمايت گرديده و مورد تجاوز يا خسارت قرار نگرفته و آرامش و شؤون آن متزلزل نگردد.

ماده 60- معافيت اماكن كنسولي از ماليات 1- اماكن پست كنسولي كه رياست آن با مأمور كنسولي افتخاري و در مالكيت يا اجازه دولت فرستنده است از پرداخت كليه ماليات ها و عوارض مملكتي يا منطقه اي يا شهري معاف خواهد بود مگر آن كه دريافت اين ماليات ها يا عوارض در ازا خدمات خاص باشد.
2- در صورتي كه طبق قوانين و مقررات دولت پذيرنده پرداخت اين ماليات ها و عوارض به عهده شخصي باشد كه با دولت فرستنده معامله مي كند معافيت مالياتي موضوع بند 1 ماده حاضر منتفي خواهد بود.

ماده 61- مصونيت بايگاني و اسناد كنسولي از تعرض بايگاني و اسناد پست كنسولي كه رياست آن با مأمور كنسولي افتخاري است در هر زمان و در هر مكان از تعرض مصون خواهد بود مشروط بر آن كه از اوراق و اسناد ديگر و مخصوصا از مكاتبات خصوصي رييس پست كنسولي و هر شخص ديگري كه با او كار مي كند و هم چنين از اموال و كتب و اسناد مربوط به حرفه يا كسب و كار آن ها مجزا باشد.

ماده 62- معافيت از حقوق و عوارض گمركي. دولت پذيرنده طبق قوانين و مقرراتي كه ممكن است وضع نمايد ورود اشيا زير را با معافيت از حقوق گمركي و عوارض و ساير هزينه هاي فرعي جز مخارج انبارداري و باربري و هزينه هاي ناشي از خدمات مشابه اجازه خواهد داد مشروط بر آن كه اين اشيا براي استفاده رسمي پست كنسولي كه رياست آن با مأمور كنسولي افتخاري است- باشد. علايم و نشان رسمي- پرچم- لوحه سردر ورودي- مهر- كتاب- انتشارات رسمي - اثاثه و لوازم اداره و اشيا مشابه ديگر كه توسط يا بنا بسفارش دولت فرستنده در اختيار پست كنسولي مزبور قرار گرفته باشد.

ماده 63- تعقيب جزايي. اگر مأمور كنسولي افتخاري تحت تعقيب جزايي قرار گيرد بايد نزد مقامات صلاحيتدار حاضر. شود معهذا اين تعقيب بايد با رعايت احترامي كه در شان مقام رسمي مأمور كنسولي افتخاري است به عمل آيد و در صورتي كه ذی نفع بازداشت يا زنداني باشد نيز اين تعقيب به نحوي صورت گيرد كه تا حد امكان كمتر مانع از انجام وظايف كنسولي او گردد. هنگامي كه بازداشت مأمور كنسولي افتخاري ضروري باشد رسيدگي به دعوي اقامه شده عليه او بايد هر چه زودتر شروع گردد.

ماده 64- حمايت از مأموران كنسولي افتخاري.

دولت پذيرنده وظيفه دارد از مأمور كنسولي افتخاري به نحوي با مقام رسمي او ملازمت دارد حمايت نمايد.

ماده 65- معافيت از مقررات مربوط به ثبت نام بيگانگان و اجازه اقامت مأموران كنسولي افتخاري به استثناي آن هايي كه به منظور انتفاع شخصي در قلمرو دولت پذيرنده به فعاليت حرفه اي يا تجارتي اشتغال دارند از كليه الزامات مربوط به ثبت نام بيگانگان و پروانه اقامت مقرر در قوانين و مقررات دولت پذيرنده معاف خواهند بود.

ماده 66- معافيت مالياتي.
مأمور كنسولي افتخاري نسبت به حقوق و فوق العاده هايي كه در قبال انجام وظايف كنسولي خود از دولت فرستنده دريافت مي دارد از كليه عوارض و ماليات ها معاف خواهد بود.

ماده 67- معافيت از خدمات و كمكهاي شخصي. دولت پذيرنده مأموران كنسولي افتخاري را از انجام كليه خدمات شخصي و خدمات عمومي بهر صورت و شكل و الزامات نظامي از قبيل مصادره و بيگاري و اسكان افراد نظامي معاف خواهد داشت.

ماده 68- اختياري بودن تعيين مأموران كنسولي افتخاري. هر دولت در اتخاذ تصميم نسبت به انتصاب يا پذيرش مأموران كنسولي افتخاري مختار و آزاد است.

فصل چهارم مقررات عمومي
ماده 69- نمايندگان كنسولي كه رييس پست كنسولي نيستند: 1- هر دولت كه در اتخاذ تصميم نسبت به تاسيس يا پذيرش نمايندگي هاي كنسولي زير نظر نمايندگان كنسولي كه از طرف دولت فرستنده به عنوان رييس پست كنسولي تعيين نگرديده است آزاد است.
2- شرايطي كه تحت آن نمايندگي هاي كنسولي مذكور در بند 1 ماده حاضر مي توانند به فعاليتهاي خود ادامه دهند و هم چنين مزايا و مصونيت هاي نمايندگان كنسولي كه تصدي اين نمايندگي ها را دارند- از طريق توافق بين دولت فرستنده و دولت پذيرنده تعيين خواهد شد.

ماده 70- انجام وظايف كنسولي توسط مأموريت هاي ديپلماتيك. 1- مقررات كنوانسيون حاضر- تا حدودي كه مفاد آن مجاز مي دارد- در مورد انجام وظايف كنسولي توسط مأموريت هاي ديپلماتيك نيز مجري خواهد بود.
2- اسامي اعضاي مأموريت ديپلماتيك كه در قسمت كنسولي به كار اشتغال دارند يا به نحوي كه انجام وظايف كنسولي مأموريت ديپلماتيك مي شوند به وزارت امور خارجه دولت پذيرنده يا به مقامي كه از طرف آن وزارت تعيين مي گردد- اطلاع داده خواهد شد.
3- مأموريت ديپلماتيك در انجام وظايف كنسولي خود مي تواند به مقامات زير رجوع نمايد:
الف- مقامات محلي حوزه كنسولي.
ب- مقامات مركزي دولت پذيرنده مشروط بر آن كه اين عمل طبق قوانين و مقررات و عرف دولت پذيرنده- يا طبق موافقت نامه هاي بين المللي مربوط مجاز باشد.
4- مزايا و مصونيت هاي اعضاي مأموريت ديپلماتيك مذكور در بند 2 ماده حاضر كماكان طبق مقررات حقوق بين الملل درباره روابط ديپلماتيك- تعيين خواهد شد.

ماده 71- اتباع دولت پذيرنده يا كساني كه در سرزمين آن دولت اقامت دائم دارند.
1- مأموران كنسولي كه تابعيت دولت پذيرنده را دارند يا در سرزمين آن دولت مقيم دائم هستند فقط نسبت به فعاليتهايي كه در اجراي وظايف خود انجام مي دهند از مصونيت قضايي و مصونيت شخصي و از مزاياي مذكور در بند 35 ماده 44 بهره مند خواهند گرديد- مگر آن كه دولت پذيرنده تسهيلات و مزايا و مصونيت هاي بيشتري به آن ها اعطا نمايد.دولت پذيرنده در خصوص اين مأموران كنسولي ملزم به رعايت الزامات مذكور در ماده 42 نيز مي باشد. در صورتي كه چنين مأمور كنسولي تحت تعقيب جزايي قرار گيرد دادرسي به نحوي انجام خواهد شد كه حتي الامكان كمتر مانع انجام وظايف كنسولي گردد- مگر اين كه مأمور كنسولي بازداشت يا زنداني باشد.
2- ساير اعضاي پست كنسولي كه تابعيت دولت پذيرنده را دارند يا در سرزمين آن دولت مقيم دائمي هستند و اعضاي خانواده آن ها هم چنين
اعضاي خانواده مأموران كنسولي مذكور در ماده حاضر از تسهيلات- مزايا و مصونيت ها فقط تا حدودي كه دولت پذيرنده به آن ها اعطا مي نمايد- برخوردار خواهند شد. آن دسته از افراد يك عضو پست كنسولي و خدمتكاران شخصي كه تابعيت دولت پذيرنده را دارند يا در سرزمين آن دولت مقيم دائم هستند- از تسهيلات و مزايا و مصونيت ها فقط تا حدودي كه دولت پذيرنده به آن ها اعطا مي نمايد- برخوردار خواهند شد. مع ذلک دولت پذيرنده بايد صلاحيت قضايي خود را در مورد اين اشخاص به نحوي اعمال نمايد كه زياده از حد مانع انجام وظايف پست كنسولي نگردد.

ماده 72- عدم تبعيض 1- دولت پذيرنده در اجراي مقررات كنوانسيون حاضر بين دولت ها تبعيضي روا نخواهد داشت.
2- مع ذلک موارد ذيل تبعيض تلقي نخواهد شد:
الف- اين كه دولت پذيرنده يكي از مقررات كنوانسيون حاضر را به علت آن كه در خاك دولت فرستنده نسبت به پست هاي كنسولي او در اين مورد محدوديت قائل شده اند- به طور محدود اجرا كند.
ب- اين كه دولت هايي بنا بر عرف و عادات و يا از طريق معاهده مزايايي مناسب تر از آن چه در كنوانسيون حاضر قيد گرديده است- متقابلا به يكديگر اعطا نمايند.

ماده 73- رابطه بين كنوانسيون حاضر و ساير موافقت نامه هاي بين المللي. 1- مقررات كنوانسيون حاضر لطمه اي به ساير موافقت نامه هاي بين المللي لازم الاجرا بين دولت هاي طرف آن موافقت نامه ها وارد نخواهد ساخت.
2- هيچ يك از مقررات كنوانسيون حاضر مانع از آن نخواهد بود كه دولت ها موافقت نامه هاي بين المللي در تاييد يا تكميل يا توسعه و يا بسط قلمرو اجرايي مقررات آن منعقد نمايند.

فصل پنجم- مقررات نهايي ماده 74- امضا كنوانسيون حاضر

براي امضا كليه دول عضو سازمان ملل متحد يا يك سازمان تخصصي و نيز هر دولتي كه طرف اساسنامه ديوان بين المللي دادگستري است و هر دولت ديگري كه از طرف مجمع عمومي سازمان ملل متحد جهت الحاق به كنوانسيون حاضر دعوت شود- به قرار ذيل مفتوح خواهد بود:
تا 31 اكتبر 1963 در وزارت امور خارجه دولت جمهوري فدرال اتريش و از آن پس تا 31 دسامبر 1964 در مقر سازمان ملل متحد در نيويورك.

ماده 75- تصويب اين كنوانسيون به تصويب خواهد رسيد و اسناد تصويب آن به دبير كل سازمان ملل متحد تسليم خواهد شد.

ماده 76- الحاق كنوانسيون حاضر براي الحاق هر دولتي كه جز يكي از چهار طبقه مذكور در ماده 74 باشد مفتوح خواهد بود. اسناد الحاق به دبير كل سازمان ملل متحد تسليم خواهد شد.

ماده 77- لازم الاجرا شدن 1- كنوانسيون حاضر سي روز پس از تاريخ تسليم بيست و دومين سند تصويب يا الحاق به دبير كل سازمان ملل متحد- لازم الاجرا خواهد شد.
2- كنوانسيون حاضر در مورد هر يك از دولت هايي كه پس از تسليم بيست و دومين سند تصويب يا الحاق آن را تصويب مي نمايند يا به آن ملحق مي شوند سي روز پس از تسليم سند تصويب يا الحاق آن دولت لازم الاجرا خواهد شد.

ماده 78- اعلاميه هاي دبير كل سازمان ملل متحد دبير كل سازمان ملل متحد مراتب زير را به تمام دولت هايي كه جزو يكي از چهار طبقه مذكور در ماده 74 باشند- اطلاع خواهد داد.
الف- امضا كنوانسيون حاضر از طرف دولت ها و تسليم اسناد تصويب يا الحاق طبق مواد 74 و 75 و 76.
ب- تاريخي كه كنوانسيون حاضر به موجب ماده 77 لازم الاجرا خواهد گرديد.

ماده 79- متون معتبر نسخه اصلي كنوانسيون حاضر- كه متون انگليسي- چيني- اسپانيولي- فرانسه - روسي آن متساويا معتبر است به دبير كل سازمان ملل متحد- تسليم خواهد شد. دبير كل رونوشتهاي گواهي شده و مطابق با اصل آن را به تمام دول مشمول يكي از چهار طبقه مذكور در ماده 74 ارسال خواهد داشت. بنا به مراتب- نمايندگان تام الاختيار امضاكننده زير كه از طرف دولت متبوع خود داراي اختيارات لازم مي باشند- كنوانسيون حاضر را امضا نمودند.
وين به تاريخ بيست و چهارم آوريل يك هزار و نهصد و شصت و نه.

معاهده وين درباره روابط كنسولي.1

متن کامل معاهده وين درباره روابط كنسولي

معاهده وين درباره روابط كنسولي

هيئت كنسولي شامل سر كنسول، كنسول، كنسوليار و نماينده كنسولي است. مأموران كنسولي مانند مأموران ديپلماتيك از مصونيت مطلق مدني و جزايي برخوردار نيستند بلكه در امور جزايي در صورت ارتكاب جرائم مهم قابل احضار، بازداشت و محاكمه هستند و در امور مدني صرفا براي اعمال حقوقي كه به عنوان نماينده و گارگزار دولت فرستنده انجام دادند مصون مي باشند بنابراين دعاوي حقوقي شخص ثالث عليه آنان براي مطالبه خسارت ناشي از تصادف وسيله نقليه مشمول آن مصونيت واقع نمي شود . بر این اساس در ذیل معاهده منعقد شده میان دولتها در خصوص مصونیت ها و امتیازات کنسولی در ۷۹ ماده  به حضورتان تقدیم می گردد .

ماده 1- تعاريف

1- در اين كنوانسيون معاني اصطلاحات زير به شرحي خواهد بود كه ذيلا تصريح شده است:
(الف)- اصطلاح پست كنسولي يعني سركنسولگري يا كنسولياري يا نمايندگي كنسولي.

معاهده وين درباره روابط كنسولي

دول طرف كنوانسيون حاضر:

با تذكار اين كه روابط كنسولي از دير باز بين ملل برقرار بوده و با معرفت به مقاصد و اصول منشور ملل متحد درباره تساوي مطلق دولت ها و حفظ صلح و امنيت بين المللي و توسعه روابط دوستانه بين ملل.

با توجه به اين كه كنفرانس ملل متحد درباره روابط و مصونيت هاي ديپلماتيك تكنوانسيون وين درباره روابط ديپلماتيك ت را كه در تاريخ 18 آوريل 1961 براي امضا مفتوح گرديد تصويب نموده است.

با اعتقاد به اين كه يك كنوانسيون بين المللي درباره روابط و مزار يا و مصونيت هاي كنسولي نيز در بهبود مناسبات دوستانه بين ملت ها هر چند طرز و اساس حكومت و اصول اجتماعي آن ها تفاوتهايي با يكديگر داشته باشد موثر خواهد بود.
با تصديق به اين كه منظور از مزايا و مصونيت هاي مذكور منتفع ساختن افراد نيست- بلكه مراد تامين حسن اجراي وظايف آن ها در پست هاي كنسولي به نام دول متبوع آن ها است.

با تاكيد اين نكته كه در مورد مسايلي كه ضمن مقررات اين كنوانسيون صريحا تعيين تكليف نشده است- قواعد و عرف و عادت حقوق بين المللي همچنان حاكم خواهد بود- نسبت به مواد زير توافق نمودند:

ماده 1- تعاريف

1- در اين كنوانسيون معاني اصطلاحات زير به شرحي خواهد بود كه ذيلا تصريح شده است:
(الف)- اصطلاح پست كنسولي يعني سركنسولگري يا كنسولياري يا نمايندگي كنسولي.
(ب)- اصطلاح حوزه كنسولي يعني ناحيه اي كه براي انجام وظايف كنسولي به هر پست كنسولي اختصاص داده شده است.
(ج)- اصطلاح رييس پست كنسولي، يعني شخصي كه مأمور انجام وظيفه در اين سمت مي باشد
(د)- اصطلاح مأمور كنسولي، يعني هر شخصي (من جمله رييس پست كنسولي) كه در اين سمت عهده دار انجام وظايف كنسولي است.
(ه)- كارمند كنسولي يعني هر شخصي كه در دوائر اداري يا فني يك پست كنسولي به خدمت گمارده شده است.
(و)- اصطلاح خدمه يعني هر شخصي كه براي انجام امور خانگي پست كنسولي استخدام شده است.
(ز)- اصطلاح اعضا پست كنسولي يعني مأموران كنسولي و كارمندان كنسولي و خدمه كنسولگري
(ح)- اصطلاح كاركنان كنسولي يعني مأموران كنسولي (به غير از رييس پست كنسولي) و كارمندان كنسولي و خدمه كنسولگري.
(ط)- اصطلاح خدمتكار شخصي يعني ابنيه و يا قسمت هايي از ابنيه و زمين متصل به آن كه مالك آن هر كه باشد- منحصرا براي انجام مقاصد پست كنسولي مورد استفاده قرار مي گيرد.
(ك)- اصطلاح بايگاني كنسولي شامل كليه اوراق و اسناد و مكاتبات و كتاب ها و فيلم ها و نوارهاي ضبط صوت و دفاتر پست كنسولي به انضمام رمز و مفتاح و كارتهاي اندكس و هر نوع اثاثه كه براي حفاظت و نگهداري آن ها به كار برده شود- خواهد بود.
2- مأموران كنسولي بر دو دسته اند. مأموران كنسولي كاربري و مأموران كنسولي افتخاري.
مقررات فصل دوم كنوانسيون حاضر ناظر است به پست هاي كنسولي كه مأموران كنسولي كاريري در راس آن ها قرار دارند و مقررات فصل سوم ناظر است به پست هاي كنسولي كه مأموران كنسولي افتخاري در راس آن ها قرار دارند.
3- وضع خاص اعضاي پست كنسولي كه تبعه دولت پذيرنده بوده يا به طور دايم مقيم قلمرو آن دولت باشند مشمول مقررات ماده 71 كنوانسيون حاضر خواهد بود.

فصل اول: روابط كنسولي به طور كلي
ماده 2- بخش اول: استقرار اداره روابط كنسولي استقرار روابط كنسولي:
1- استقرار روابط كنسولي بين دول با رضايت متقابل انجام مي گيرد.
2- رضايت با بر قراري روابط ديپلماتيك بين دو دولت متضمن رضايت به استقرار روابط كنسولي نيز مي باشد- مگر آن كه به نحو ديگري مقرر شود.
3- قطع روابط ديپلماتيك به خودي خود موجب قطع روابط كنسولي نمي گردد.

ماده 3- انجام وظايف كنسولي. وظايف كنسولي به وسيله پست هاي كنسولي انجام مي گيرد. مأموريت هاي ديپلماتيك نيز طبق مقررات اين كنوانسيون وظايف كنسولي را انجام مي دهند.

ماده 4- تاسيس پست كنسولي 1- پست كنسولي را نمي توان بدون رضايت دولت پذيرنده در سرزمين آن دولت تاسيس كرد.
2- مقر پست كنسولي و طبقه و حوزه كنسولي آن از طرف دولت فرستنده تعيين مي شود و منوط به تصويب دولت پذيرنده خواهد بود.
3- تغييرات بعدي در مقر پست كنسولي يا طبقه و يا حوزه كنسولي آن از طرف دولت فرستنده فقط با موافقت دولت پذيرنده ميسر خواهد بود.
4- هرگاه يك سر كنسولگري يا كنسولگري به خواهد در محلي غير از محل استقرار خود كنسول ياري يا نمايندگي كنسولي تاسيس كند بايد رضايت دولت پذيرنده را جلب نمايد.
5- براي افتتاح يك دفتر تابع يك كنسولگري موجود- در محلي غير از محل كنسولگري رضايت صريح و قبلي دولت پذيرنده لازم خواهد بود.

ماده 5- وظايف كنسولي وظايف كنسولي عبارت است از:
(الف)- حفظ منافع دولت فرستنده و اتباع آن- اعم از اشخاص حقيقي و حقوقي در قلمرو دولت پذيرنده- تا حد مجاز در حقوق بين المللي.
(ب)- كمك به توسعه مناسبات بازرگاني و اقتصادي و فرهنگي و علمي بين دولت فرستنده و دولت پذيرنده و بسط روابط دوستانه بين دو دولت به هر طريق ديگر در حدود مقررات اين كنوانسيون.
(ج) استحضار از اوضاع و تحولات بازرگاني و اقتصادي و فرهنگي و علمي دولت پذيرنده با استفاده از كليه وسايل مشروع و گزارش آن به حكومت دولت فرستنده و هم چنين دادن اطلاعات به اشخاص ذی نفع.
(د) صدور گذرنامه و اسناد مسافرت جهت اتباع دولت فرستنده و صدور رواديد يا اسناد مربوط براي اشخاصي كه مي خواهند به قلمرو دولت فرستنده مسافرت كنند.
(ه) كمك و مساعدت به اتباع دولت فرستنده اعم از اشخاص حقيقي يا حقوقي.

(و)- اقدام به عنوان سردفتر رسمي و مأمور ثبت احوال و سمتهاي مشابه و هم چنين اجراي بعضي از اعمال اداري- تا حدي كه قوانين و مقررات دولت پذيرنده با آن تناقض نداشته باشد.
(ز)- حفظ منافع اتباع دولت فرستنده- اعم از اشخاص حقيقي يا حقوقي در مورد ارث در سرزمين دولت پذيرنده- طبق قوانين و مقررات دولت پذيرنده.
(ح) حفظ منافع صغار و محجوريني كه تبعه دولت فرستنده- مي باشند- در حدود قوانين و مقررات دولت پذيرنده- به خصوص در مواردي كه قيموميت و يا سرپرستي در خصوص اين قبيل اشخاص لازم باشد.
(ط)- با رعايت رويه و عرف جاري دولت پذيرنده- نمايندگي از طرف اتباع دولت فرستنده يا اتخاذ ترتيبات به منظور تامين نمايندگي لازم براي آن ها
نزد محاكم و يا نزد ساير مقامات دولت پذيرنده- به منظور درخواست اتخاذ تدابير موقتي بر طبق قوانين و مقررات دولت پذيرنده براي حفظ حقوق و منابع اتباع مزبور- هنگامي كه به علت غيبت يا علل ديگر قادر نباشند در موقع مقتضي از منافع و حقوق خود دفاع نمايند.
(ي)- ارسال اسناد قضايي و غير قضايي يا اجراي نيابت قضايي بر طبق موافقت نامه هاي بين المللي معتبر يا در صورتي كه چنين موافقت نامه هايي موجود نباشد به هر نحو ديگري كه بر قوانين و مقررات دولت پذيرنده منطبق باشد.
(ك)- اعمال حقوق كنترل و بازرسي مقرر در قوانين و مقررات دولت فرستنده نسبت به ناوهاي دريايي و كشتيهاي رودخانه اي كه تابعيت دولت فرستنده را دارند و هواپيماهايي كه نزد آن دولت به ثبت رسيده است و هم چنين نسبت به كاركنان ناوها و كشتيها و هواپيماهاي مزبور.
(ل)- رسانيدن كمك به ناوها و كشتيها و هواپيماهاي مذكور در بند يک اين ماده و به كاركنان آن ها و هم چنين اخذ اظهارنامه هاي مربوط به مسافرت ناوها و كشتي هاي مزبور و بررسي و مهر كردن اسناد مسافرتي آن ها بدون لطمه به اختيارات مقامات دولت پذيرنده و انجام تحقيقات درباره وقايعي كه طي مسافرت دريايي رخ داده و حل هر نوع اختلاف بين ناخدا و افسران و ملوانان تا آن جا كه قوانين و مقررات دولت فرستنده اجازه دهد.
(م) انجام هر وظيفه ديگري كه دولت فرستنده به عهده يك پست كنسولي محول نموده باشد و قوانين و مقررات دولت پذيرنده آن ها را منع نكرده و يا مورد ايراد دولت پذيرنده نباشد و يا وظايفي كه در موافقت نامه هاي بين المللي معتبر موجود بين دولت فرستنده و دولت پذيرنده ذكر شده است.

ماده 6- انجام وظايف كنسولي خارج از حوزه كنسولي.

مأمور كنسولي مي تواند- در شرايط خاص- با موافقت دولت پذيرنده وظايف كنسولي خود را خارج از حوزه كنسولي خود انجام دهد.

ماده 7- انجام وظايف كنسولي در قلمرو يك دولت ثالث دولت فرستنده مي تواند پس از اعلام به دولت هاي ذی نفع- پست كنسولي را كه در قلمرو دولت معيني تاسيس شده مأمور انجام وظايف كنسولي در قلمرو يك دولت ديگر نمايند.

ماده 8- انجام وظايف كنسولي به نفع وظايف ثالث با اعلام لازم به دولت پذيرنده- پست كنسولي دولت فرستنده مي تواند به نفع يك دولت ثالث وظايف كنسولي را در قلمرو دولت پذيرنده انجام دهد مگر آن كه دولت پذيرنده با اين امر مخالفت نمايد.

ماده 9- طبقات روساي پست هاي كنسولي 1- روساي پست هاي كنسولي به چهار طبقه زير تقسيم مي شوند.
الف- سركنسولها
ب- كنسولها
ج- كنسوليارها
د- نمايندگان كنسولي
2- بند يك ماده حاضر به هيچ وجه حق هيچ يك از طرفهاي متعاهد را در تعيين و نام گذاري مأموران كنسولي- به استثناي روساي پست هاي كنسولي محدود نمي سازد.

ماده 10- انتصاب و پذيرش روساي پست هاي كنسولي 1- روساي پست هاي كنسولي از طرف دولت فرستنده منصوب و جهت انجام وظايف خود از طرف دولت پذيرنده- پذيرفته مي شوند.
2- مشروط به مقررات كنوانسيون حاضر- نحوه انتصاب و پذيرش رييس پست كنسولي به ترتيب طبق قوانين و مقررات و عرف دولت فرستنده و دولت پذيرنده تعيين مي گردد.

ماده 11- حكم مأموريت كنسولي يا اعلام انتصاب 1- براي رييس پست كنسولي از طرف دولت فرستنده در مورد هر انتصاب حكم مأموريت يا سندي مشابه صادر مي شود كه مويد سمت او بوده و معمولا حاوي نام و نام خانوادگي و طبقه و رتبه او و حوزه كنسولي و مقر پست كنسولي مي باشد.
2- دولت فرستنده حكم مأموريت يا سند مشابه آن را از مجراي ديپلماتيك يا از هر طريق مناسب ديگر براي حكومت دولتي كه رييس پست كنسولي در سرزمين آن بايد انجام وظيفه كند ارسال خواهد داشت.
3- در صورت موافقت دولت پذيرنده دولت فرستنده مي تواند به جاي حكم مأموريت يا سند مشابه آن- اعلاميه اي حاوي نكات مذكور در بند يك اين ماده به دولت پذيرنده ارسال دارد.

ماده 12- روانامه 1- رييس پست كنسولي- به موجب اجازه نامه اي كه از جانب دولت پذيرنده صادر و به هر شكل كه باشد روانه ناميده مي شود براي انجام وظايف خود پذيرفته مي شود.
2- دولتي كه از صدور روانامه خودداري مي نمايد ملزم به ارايه دلايل امتناع خود به دولت فرستنده- نمي باشد.
3- مشروط به مقررات مواد 13 و 15- رييس پست كنسولي نمي تواند قبل از دريافت روانامه شروع به انجام وظايف خود نمايد.

ماده 13- پذيرش موقت روساي پست هاي كنسولي. در انتظار صدور روانامه- رييس پست كنسولي مي تواند جهت انجام وظايف خود به طور موقت پذيرفته شود. در اين صورت مقررات كنوانسيون حاضر مجري خواهد بود.

ماده 14- اعلام به مقامات حوزه كنسولي به مجرد آن كه رييس پست كنسولي جهت انجام وظايف خود- حتي به طور موقت پذيرفته شود دولت پذيرنده موضوع را بلافاصله به اطلاع مقامات ذی صلاحيت حوزه كنسولي مربوط خواهد رسانيد.
به علاوه دولت پذيرنده تدابير لازم به منظور اين كه رييس پست كنسولي به تواند وظايف محول را انجام داده و از مزاياي پيش بيني شده در مقررات كنوانسيون حاضر برخوردار گردد اتخاذ خواهد نمود.

ماده 15- اجراي موقت وظايف و رييس پست كنسولي 1- هرگاه رييس پست كنسولي قادر به انجام وظايف خود نبوده يا پست او بلامتصدي باشد ممكن است يك متصدي موقتا به عنوان رييس پست كنسولي كفالت نمايد.
2- نام و نام خانوادگي متصدي موقت پست كنسولي توسط مأموريت ديپلماتيك دولت فرستنده يا اگر دولت مزبور چنين مأموريتي نزد دولت پذيرنده نداشته باشد. توسط رييس پست كنسولي يا در صورتي كه قادر به انجام اين كار نباشد
- به وسيله هر مقام صلاحيتدار دولت فرستنده به وزارت امور خارجه دولت پذيرنده يا مقامي كه از طرف آن وزارتخانه تعيين شده اعلام مي گردد. معمولا اين اعلام قبلا انجام مي شود.
دولت پذيرنده مي تواند پذيرش شخصي را به عنوان متصدي موقت پست كنسولي در صورتي كه شخص مزبور مأمور ديپلماتيك و يا مأمور كنسولي دولت فرستنده در دولت پذيرنده نباشد- منوط به رضايت خود نمايد.
3- مقامات صلاحيتدار دولت پذيرنده متصدي موقت پست كنسولي را مورد مساعدت و حمايت خود قرار خواهند داد و در مدت تصدي مقررات اين كنوانسيون به همان نحو كه شامل حال رييس پست كنسولي مربوطه مي گردد در مورد او مجري خواهد بود. ليكن دولت پذيرنده ملزم به اعطاي تسهيلات و مزايا و مصونيت هايي كه برخورداري از آن ها از طرف رييس پست كنسولي منوط به شرايطي است كه متصدي موقت پست كنسولي واجد شرايط نيست نخواهد بود.
4- در صورتي كه يكي از اعضاي ديپلماتيك مأموريت ديپلماتيك دولت فرستنده نزد دولت پذيرنده- طبق شرايط پيش بيني شده در بند 1 اين ماده توسط دولت فرستنده به سمت متصدي موقت پست كنسولي برگزيده مي شود- مشروط به اين كه اين امر مورد اعتراض دولت پذيرنده واقع نشود- كماكان از مصونيت ها و مزاياي ديپلماتي كه برخوردار خواهد بود.

پروتكل های اختیاری در روابط کنسولی

پروتكل های اختیاری در روابط کنسولی

پروتكل اختياري مربوط به حل اجباري اختلافات و پروتكل اختياري مربوط به تحصيل تابعيت

دولت ها در اعمال قدرت حاكمه بر همه اشخاص و اموال واقع در قلمرو خود با رعايت موازين حقوق بين الملل و از مجاري قانون داخلي آزادي كامل دارند كه به صلاحيت تدوين و تصويب و اجراي قانون ملي تعبير مي شود. يكي از ابعاد اين صلاحيت ها صلاحيت اراضي و سرزميني است كه در داخل سرزمين اجرا مي گردد دولت ها براي حفظ و بقاء و تداوم الزامي روابط ديپلماتيك و کنسولی مجبور هستند تا استثناء بر اين اصل را پذيرفته و بعضي از اشخاص سياسي و اداري حكومت هاي بيگانه داخل قلمرو خود را از اجراي اين صلاحيت معاف كنند و به اين معافيت ها در قالب معاهدات بين المللي عينيت بخشيدند. قانونمند كردن اين استثنائات موضوع دو كنوانسيون بين المللي مانند كنوانسيون وين درباره روابط ديپلماتيك 18 آوريل 1961 ( فرودين 1340)  و نيز كنوانسيون وين راجع به روابط كنسولي 24 آوريل 1963 ( ارديبهشت 1342) مي باشد . در قسمت قبل ترجمه کامل کنوانسیون وین درباره روابط كنسولي را درج کردیم و اینک ترجمه دو پروتکل الحاقی آن را عیناْ جهت استفاده دانشجویان و علاقه مندان تقدیم می کنیم . این دو پروتکل عبارتند از :

پروتكل اختياري مربوط به حل اجباري اختلافات 1963

پروتكل اختياري مربوط به تحصيل تابعيت 1963

پروتكل اختياري مربوط به حل اجباري اختلافات

دول طرف اين پروتكل و كنوانسيون وين درباره روابط كنسولي مصوب كنفرانس سازمان ملل متحد منعقده در وين از 4 مارس تا 22 آوريل 1963 كه از اين پس «كنوانسيون» ناميده خواهد شد.
با اظهار تمايل به توسل به قضاوت اجباري ديوان دادگستري بين المللي تا آن جا كه به آن ها مربوط است براي حل كليه اختلافات ناشي از تفسير يا اجراي «كنوانسيون» مگر آن كه در مهلت تحويل معقول راه حل ديگري مورد توافق مشترك قرار گرفته باشد- نسبت به مقررات زير توافق نمودند:

ماده 1

اختلافات ناشي از تفسير يا اجراي «کنوانسيون» در صلاحيت اجباري ديوان بين المللي دادگستري مي باشد- هر دولت طرف اختلاف و امضاكننده اين پروتكل مي تواند به وسيله دادخواست اختلافات را در ديوان طرح نمايد.

ماده 2

طرفين مي توانند ظرف مدت دو ماه بعد از اعلام وجود اختلاف به يكديگر با توافق مشترك به جاي ديوان دادگستري بين المللي موضوع را به يك
محكمه داوري ارجاع نمايند. در خاتمه اين مهلت هر يك از طرفين مي توانند اختلافات را ضمن دادخواستي در ديوان طرح كنند .

ماده 3

1- طرفين هم چنين مي توانند در عرض همان دو ماه مهلت مشتركا توافق كنند كه قبل از رجوع به ديوان دادگستري بين المللي متوسل به سازش گردند.
2- كميسيون سازش تا پنج ماه پس از تاريخ تشكيل بايد توصيه هاي خود را تسليم نمايد. اگر توصيه هاي مزبور در عرض دو ماه از تاريخ اعلام مورد قبول طرف هاي اختلاف قرار نگيرد- هر يك از طرفين مي توانند موضوع مورد اختلاف را ضمن تسليم دادخواستي در ديوان طرح نمايند.

ماده 4

دولت هاي طرف تعهد «کنوانسيون» و پروتكل اختياري مربوط به تحصيل تابعيت و پروتكل حاضر مي توانند اعلام دارند كه مقررات اين پروتكل شامل اختلافات ناشي از تفسير يا اجراي پروتكل اختياري مربوط به تحصيل تابعيت نيز خواهد شد. اعلاميه هاي مربوط به اين موضوع به اطلاع دبير كل سازمان ملل متحد خواهد رسيد.

ماده 5

پروتكل حاضر براي امضا كليه دولت هاي طرف كنوانسيون به طريق زير مفتوح خواهد بود:

تا 31 اكتبر 1963 در وزارت امور خارجه دولت فدرال اتريش و پس از آن تا 31 مارس 1964 در مقر سازمان ملل متحد در نيويورك.

ماده 6

پروتكل حاضر به تصويب خواهد رسيد و اسناد تصويب به دبير كل سازمان ملل متحد تسليم خواهد شد.

ماده 7

پروتكل حاضر براي الحاق كليه دولت هايي كه به كنوانسيون به پيوندند مفتوح خواهد بود. اسناد الحاق به دبير كل سازمان ملل متحد تسليم
خواهد شد.

ماده 8

1- پروتكل حاضر از روزي كه «کنوانسيون» لازم الاجرا مي شود يا سي روز پس از تسليم دومين سند تصويب يا الحاق به پروتكل به دبير كل سازمان ملل متحد- هر كدام موخر باشد لازم الاجرا خواهند بود.
2- براي دولتي كه اين پروتكل را بعد از لازم الاجرا شدن طبق بند 1 اين ماده تصويب نمايد يا بدان ملحق گردد پروتكل سي روز بعد از تاريخ تسليم سند تصويب يا الحاق- لازم الاجرا مي شود. ماده 9

دبير كل سازمان ملل متحد مراتب زير را به اطلاع دولت هايي كه ممكن است به «کنوانسيون» به پيوندند- خواهد رسانيد:
الف- امضا پروتكل حاضر از طرف دول و تسليم اسناد تصويب يا الحاق بر طبق مواد 5 و 6 و 7.
ب- اعلاميه هايي كه طبق ماده 4 پروتكل حاضر صادر مي گردد.

ج- تاريخي كه پروتكل حاضر طبق ماده هشتم لازم الاجرا مي شود.

ماده 10

نسخه اصلي پروتكل حاضر كه متن هاي انگليسي- چيني، اسپانيولي- فرانسه و روسي آن متساويا معتبر مي باشد به دبير كل سازمان ملل متحد سپرده خواهد شد و دبير كل رونوشتهاي مطابق با اصل گواهي شده اي براي كليه دولت هاي مذكور در ماده 5 خواهد فرستاد. بنا به مراتب نمايندگان تام الاختيار امضاكننده زير كه از طرف دولت هاي متبوع خود داراي اختيارات لازم مي باشند- پروتكل حاضر را امضا نمودند.
وين بيست و چهارم آوريل يك هزار و سيصد و شصت و سه.

پروتكل اختياري مربوط به تحصيل تابعيت

دو طرف اين پروتكل و كنوانسيون وين درباره روابط كنسولي مصوب كنفرانس ملل متحد منعقد در وين از 4 مارس تا 22 آوريل 1963 كه از اين پس «کنوانسيون» ناميده خواهد شد.
با اظهار تمايل نسبت به برقراري اصول و مربوط به تحصيل تابعيت از طرف اعضا پست هاي كنسولي خود و بستگان آن ها كه اهل خانه او هستند درباره مقررات زير توافق نمودند:

ماده 1

از لحاظ پروتكل حاضر اصطلاح «اعضا پست كنسولي» همان مفهوم جز از بند 1 ماده اول «کنوانسيون» را دارد يعني شامل «مأموران كنسولي و كارمندان كنسولي و خدمه كنسولگري» خواهد بود.

ماده 2

اعضا پست كنسولي كه تابعيت دولت پذيرنده را ندارند و بستگان آن ها كه اهل خانه آن ها مي باشند تابعيت دولت پذيرنده را صرفا به سبب مقررات قانوني آن دولت به دست نخواهند آورد.

ماده 3

پروتكل حاضر براي امضا كليه دولت هايي كه به «کنوانسيون» مي پيوندند به طريق زير مفتوح خواهد بود.
تا 31 اكتبر 1963 در وزارت امور خارجه دولت فدرال اتريش و پس از آن تا 31 مارس 1964 در مقر سازمان ملل متحد در نيويورك.

ماده 4

پروتكل حاضر به تصويب خواهد رسيد و اسناد تصويب آن به دبير كل سازمان ملل متحد تسليم خواهد شد.

ماده 5

پروتكل حاضر براي كليه دولت هايي كه به «کنوانسيون» مي پيوندند مفتوح خواهد بود. اسناد الحاق به دبير كل سازمان ملل متحد تسليم خواهند شد.

ماده 6

1- پروتكل حاضر از روزي كه «کنوانسيون» لازم الاجرا مي شود يا سي روز پس از تسليم دومين سند تصويب يا الحاق به پروتكل به دبير كل سازمان ملل متحد هر كدام موخر باشد لازم الاجرا خواهد بود.
2- براي دولتي كه پروتكل حاضر را بعد از لازم الاجرا شدن طبق بند 1 اين ماده تصويب نمايد يا بدان ملحق گردد- پروتكل سي روز بعد از تاريخ تسليم سند تصويب يا الحاق لازم الاجرا مي شود.

ماده 7

دبير كل سازمان ملل متحد مراتب زير را به اطلاع دولت هايي كه ممكن است به «کنوانسيون» به پيوندند خواهد رسانيد:
الف- امضا دبير كل حاضر از طرف دول و تسليم اسناد تصويب يا الحاق طبق مواد 3 و 4 و 5.
ب- تاريخي كه پروتكل حاضر طبق ماده ششم لازم الاجرا مي شود.

ماده 8

نسخه اصلي پروتكل حاضر كه متن هاي انگليسي- چيني- اسپانيولي- فرانسه و روسي آن متساويا معتبر مي باشد به دبير كل سازمان ملل متحد سپرده خواهد شد و دبير كل رونوشتهاي مطابق با اصل گواهي شده اي براي كليه دولت هاي مذكور در ماده 3 ارسال خواهد داشت.
بنا به مراتب نمايندگان تام الاختيار امضاكننده زير كه از طرف دولت هاي متبوع خود داراي اختيارات لازم مي باشد اين پروتكل را امضا نمودند.
وين بيست و چهارم آوريل يك هزار و سيصد و شصت و سه

تشریفات دیپلماتیک 4: اعلام فرد به عنوان عنصر نامطلوب

تشریفات دیپلماتیک 4: اعلام فرد به عنوان عنصر نامطلوب

تشریفات دیپلماتیک 4: اعلام فرد به عنوان عنصر نامطلوب  persona non grata

به طور معمول ریيس و کليه اعضای هيات‌های ديپلماتيك عنصر مطلوب يا (Persona Grata) می‌باشند. اما هر دولتي مي‌تواند ریيس يا عضو يك نمايندگي را به عنوان عنصر نامطلوب اعلان كند.به طور اصولي اعلان يك عضو ديپلماتيك به عنوان عنصر نامطلوب در مواردي بصورت علني اعلان مي‌گردد كه تنش هیي در روابط دو كشور وجود داشته باشد و رفتار غير ديپلماتيك يك عضو ديپلماتيك و يا غير ديپلماتيك يك نمايندگي به اين روند شدت بخشيده و به چنين عكس‌العملي منجر شده باشد.

- به طور معمول ریيس و کليه اعضای هيات‌های ديپلماتيك عنصر مطلوب يا (Persona Grata) می‌باشند.

 - هر دولتي مي‌تواند ریيس يا عضو يك نمايندگي را به عنوان عنصر نامطلوب اعلان كند.

 - در اين خصوص دولت پذيرنده الزامي ندارد كه دلايل خود را مبني بر عنصر نامطلوب اعلان كردن ریيس يا عضو نمايندگي توضيح دهد.

 - در اين گونه موارد دولت فرستنده نسبت به فراخواندن فرد مذكور اقدام مي‌نمايد.

 - چنان چه دولتي در موعد تعيين شده نسبت به فراخواندن عضو ياد شده اقدام ننمايد مصونيت فرد مذكور لغو و از كشور پذيرنده اخراج مي‌شود.

 - اعلان يك فرد به عنوان عنصر نامطلوب مي‌تواند قبل و يا بعد از ورود شخص به كشور پذيرنده باشد و اعضاي اداري و يا فني را نيز شامل مي‌شود.

- در هيچ يك از موارد فوق دولت پذيرنده ملزم به دادن توضيح نيست.

- به طور اعم دولت ها در موارد ذيل فرد يا افرادي را به عنوان عنصر نامطلوب اعلان مي‌كنند:

     1) اقدامات بر خلاف شؤونات ديپلماتيك.

     2) اقداماتي كه به صورت عمل متقابل و در برابر اخراج يك عضو ديپلماتيك يا غير ديپلماتيك خود اتخاذ مي‌كنند

 - در مورد اول اين اقدامات مي‌تواند شامل نقطه ضعف هاي شخصي نظير رفتارهاي اجتماعي نامطلوب و يا ناديده گرفتن مقررات و يا اقدام عليه امنيت و منافع كشور پذيرنده و مغاير با شؤونات ديپلماتيك باشد.

 - در مورد دوم اعلان فرد به عنوان عنصر نامطلوب مي‌تواند به عنوان عملي متقابل در قبال اعلان يك عضو ديپلماتيك و يا اداري و يا فنی كشور پذيرنده در کشور فرستنده باشد، در مورد اخير اين امر مغاير با روح روابط بين‌المللي مي‌باشد و موارد آن نادر مي‌باشد.

 ملاحظات:

 - به طور اصولي اعلان يك عضو ديپلماتيك به عنوان عنصر نامطلوب در مواردي بصورت علني اعلان مي‌گردد كه تنش هیي در روابط دو كشور وجود داشته باشد و رفتار غير ديپلماتيك يك عضو ديپلماتيك و يا غير ديپلماتيك يك نمايندگي به اين روند شدت بخشيده و به چنين عكس‌العملي منجر شده باشد.

 - در صورت عادي بودن روابط بين دو كشور چنان چه رفتار مغاير با شیونات ديپلماتيك از يك عضو نمايندگي سر بزند معمولاً بدون سر و صدا و انعكاس موضوع در رسانه هاي گروهي از ریيس نمايندگي خواسته مي شود كه از دولت متبوع خود بخواهد كه عضو خاطي را فرا خواند و در اينگونه موارد بطور محرمانه به نمايندگي مربوطه حتی اطلاع مي دهند كه رفتار مغاير با شیونات ديپلماتيك چه بوده است؟

 - اين عكس‌العمل مي‌تواند در قبال تخلفات مکرر مقررات رانندگي، اعمال غير اخلاقي، توهين به مامورين دولتي، سوء رفتار با همسايگان، سرقت، عدم پرداخت مال الاجاره، خسارت وارد نمودن به اشخاص ثالث و يا مسایلي از اين قبيل باشد، با توجه به اينكه اين گونه اعمال ناشي از اقدامات و رفتار فردي يك ديپلمات است، قاعدتاٌ با فراخواندن ديپلمات خاطي مساله خاتمه يافته تلقي مي شود و قضيه جنبه سياسي پيدا نمي كند و معمولاً دولت فرستنده نیز در قبال ديپلمات خاطي موضع سختي را اتخاذ مي‌نمايد.

 - ولي چنان چه اقدامات فرد مغاير با منافع ملي بوده و امنيت كشور پذيرنده را دچار مخاطره كند و از اين اقدام تحت عنوان جاسوسي ياد شود و یا اعمالی را بر عليه پناهندگان و معارضان کشور فرستنده در گشور پذيرنده انجام دهد معمولاً دولت ها در قبال به خطر افتادن امنيت و منافع ملي خود و يا ناديده انگاشتن حقوق پناهندگان بسيار حساس هستند و فرد مورد نظر را به عنوان عنصر نامطلوب اعلان و چنان چه در مهلت مقرر از كشور پذيرنده خارج نشود از وي سلب مصونيت نموده و وي را از كشور اخراج مي‌كنند. در يك چنين وضعيتي كشور فرستنده ديپلمات نيز براي اينكه وانمود نمايد اعمال و رفتار ديپلمات مربوطه مغاير با شیونات ديپلماتيك نبوده و مستحق عنوان عنصر نامطلوب نيست، به طور متقابل يك عضو ديپلماتيك كشور پذيرنده را در خاك خود به عنوان عنصر نامطلوب اعلان مي‌كنند.

 - چنان چه كشور فرستنده مطمین باشد كه ديپلمات اعزامي مرتكب چنين عملي نشده است ممكن است عكس‌العمل شديدتري نشان داده و در مقابل اخراج يك نفر تعداد بيشتري از ديپلمات هاي كشور پذيرنده را از خاك خود اخراج نمايد.

 - اين رويدادها در دوره جنگ سرد بين بلوك شرق و غرب هر چند گاه اتفاق مي‌افتاد و در هربار عكس‌العمل طرفين نسبت به اتهامات جاسوسي، اخراج يك يا چند نفر از اعضاي ديپلماتيك يكديگر بود. 

 - در شرايط فعلي نيز گه گاه اينگونه حوادث تكرار مي گردد، ولي در قرن حاضر يكي از سوژه هاي مهم جاسوسي  جاسوسی علمي و سعي در سرقت اطلاعات اقتصادي و صنعتي است.

 - در مواردي حتي مشاهده شده است اعمال جاسوسي بين كشورهاي هم پيمان و دوست نيز اتفاق افتاده است، كما اينكه در دوره رياست جمهوري كلينتون يك ديپلمات اسریيلي به اتهام اعمال جاسوسي از اين كشور اخراج گرديد.

 - در هر صورت دولت ها اين حق را دارند كه ریيس مأموريت و يا عضو يك مأموريت ديپلماتيك را در هر شرايطي به عنوان عنصر نامطلوب و غير قابل قبول اعلام و از آنان بخواهند كه ظرف مدت معيني و يا حتي ظرف 24 ساعت خاك آن كشور را ترك نمايند و اين مهم مي تواند حتي قبل از ورود يك ديپلمات به خاك آن كشور روي دهد.

  - در صورتي كه علت اعلام فرد به عنوان عنصر نامطلوب جاسوس، مداخله در امور داخلي آن كشور و اقدام عليه امنيت و يا اتهاماتي از اين قبيل باشد معمولاً مهلت داده شده براي ترك كشور مي تواند تا 24 ساعت كاهش يابد. ولي چنان چه علت امر ضعف هاي شخصي و اتهاماتي غير از موارد فوق باشد اين مدت مي‌تواند بيشتر باشد.

 - در اين گونه موارد دولت ها فهرست ديپلمات‌هايي كه تحت عنوان عنصر نامطلوب بخصوص در موارد مربوط به اتهامات جاسوسي و يا اقدام عليه امنيت اعلام می شوند نگهداري نموده و معمولاً از پذيرش آنان به عنوان ديپلمات خودداري مي‌نمايند ولی چنین بنظر مي‌رسد قاعدتا فهرست افرادي كه به عنوان عمل متقابل از كشور مقابل اخراج مي شوند نبايد مشمول اين امر قرار گيرند.